poetica: Rainer Maria Rilke: Haustdag

Hausten er poetisk. For tre år sidan omsette eg dette diket – og innvier hausten både med originalen og med omsetjinga…

HERBSTTAG

Herr: es ist Zeit. Der Sommer war sehr gross.
Leg deinen Schatten auf die Sonnenuhren,
und auf den Fluren lass die Winde los.

Befiehl den letzten Früchten voll zu sein;
gib ihnen noch zwei südlichere Tage,
dränge sie zur Vollendung hin und jage
die letzte Süsse in den schweren Wein.

Wer jetzt kein Haus hat, baut sich keines mehr.
Wer jetzt allein ist, wird es lange bleiben,
wird wachen, lesen, lange Briefe schreiben
und wird in den Alleen hin und her
unruhig wandern, wenn die Blätter treiben.

HAUSTDAG

Gud: Timen kom. Ein storslått sumar svann.
Legg skuggen din på solur-talet;
send vindar svale over eng og land.

Byd at den seine frukt av fullnad skin
og gjev oss endå nokre sydlandsdagar,
før di fullending fram, som jagar
den siste søtleik til den tunge vin.

Den hus ei har, kan huslaus bu i fred,
den einsam er, skal lenge einsam sviva,
skal vaka, lesa, lange brevblad skriva,
skal i alléar ganga opp og ned
og rastlaus lata lauvet fly og driva.

poetica: Eit dikt i dag

ASKROVA

Du voggar meg mot vest, du vesle øy!
Er du eit skip med kjøl og segl?
Er du ei gamal, fura kvinne,
eller ei blyg og grønkledd møy?

Du er visst alt! Her har det slite folk på berg og bø,
her har dei losa inn i frå vest,  i brott og sjø.

No er du som ein kviledag, no er du heim for folk
som du gjev fanget fullt av sol og salt og vêr,
av venskap med kvarandre og med deg og alt som er,
med Gud som kastar øyar ut som perler or si hand,
og let dei gli igjennom neven sin, som rosenkrans og bøneband.

Eit lite stykke kosmos er du laga av;
eit gledefullt mysterium av himmel og av hav.

poetica: Hymne

på høgtida for Treeininga…

HYMNE

Høgare enn alt,
over universums bogar,
står din stol av ljos –
Englemyriadar syng
og kjerubsverd logar.

Djupare enn alt,
i den inste gåte
les vi dine teikn;
sporet av din Visdoms veg
og din skaparmåte.

Nærare enn alt,
høyr, det slår og bankar;
hjarta, tinning, puls –
ord vert forma i min munn,
bakom panna, tankar…

Liv av liv, min Gud!
Du vert alt i alle
når di kraft står fram,
liksom sola når ho stig,
og det siste slør skal falle.

poetica: VIDARS GATE -ein akvarell

Gje meg ei Oslo-gate
i mai

bygardar i tysk stil
passeleg velstelte
venlege

for dei vender ut
mot ei gågate
ei avlang grend

to hjørne med kafé
bord og benker slentrande
sette ut på fortauet
berre to små kaféar

der kjem ein stor grøn bakke
inn i synsfeltet
i enden av tverrgata
eit grønt stykke himmel på jord
ved Bislet

ein nær slektning av
den syngjande blåe maihimlen
over gata
og alle gater i Oslo
i dag
latterblått!

I same slekta:
frekke og skamlaust gule løvetenner
pressa opp mellom husvegg
og fortau

-Hei!
ropar dei i munnen på kvarandre
-er ikkje Oslo ein bra by, kanskje?
det meiner i alle fall vi
Og er du av ei anna oppfatning
kan du dra dit peppar’n gror

Good bye!

(Oslo, 4/5-09)

poetica: Berçeuse (voggesong)

Å kjelde av stille gråt
der inne
kva kan eg gjere
for å trøyste deg?

vogge deg vil eg
varleg, varleg
berre denne rørsla
til og frå

så du kjenner
at livet er mjukt
du fell aldri ut av det

du blir
i ein venleg tanke
som blir
hjå deg
alltid

kjenner du det ikkje?
smilen over deg
er større
enn sorga
inni deg

Gråten sovnar til sist
smilen vaker
alltid

når du vaknar
skal du sjå det
og gløyme alt anna

poetica: NYTTÅR

NYTTÅR

Eit nytt år
la seg over det gamle

eit lett lag av nysnø
ein duk av ljos
over berrfrost og skare
over alt livs
sprukne hud

det dreiv forbi
i ein augneblink av sanning
det berre kviskra over markene
sveva gjennom skogholta

la seg til ro
som ei uventa von
som ung nåde
over ei gamal jord

poetica: Jul (Fil 2, 1-11)

JUL

Incarnatus es pro nobis!
Eitt med Faderen frå æva,
alt du åtte,
alt du ofra.

Incarnatus es pro nobis!
Eitt med menneske her nede,
fødd som oss,
men rein og uskadd.

Incarnatus es pro nobis!
Tung var krossen,
djup var grava,
djupast elska du oss då.

Incarnatus es pro nobis!
Difor: Lovpris, exultate,
Namnet over alle namn!

poetica: November

NOVEMBER

Nakne
står trea no
sommarens skrud
kasta av
gjeven tilbake til jorda

no
er vi berre
stamme og
greiner
berre
line og skrift
rissa inn på
veikt lysande himlar

det må vere slik
når vinteren pustar på deg
gjeld berre
det som er

poetica: Til den hl. Frans av Assisi

…som vi feirar festen for i dag. Som tiggarmunk er han også ein av dominikanarordenen sine fedre. Diktet skreiv eg i Frankrike for nokre år sidan…

SHANTY
-til ære for den hl Frans

Heilage Frans
min far
vi siglar i dag!

Kom om bord
seier du
kast loss
opp med alle segl
og gløym ikkje dei små
fokka
klyveren
mesanen
dei hjelper ikkje på farten
men på kursen
på støleiken

lat båten vere lett
himlen og skyene
er vår last
vi flyg avgarde
over eit hav av sol
og når natta kjem
skal stjernene og morelden
lyse for oss

Alleluja!

poetica…

til ein ven som fyller  år i dag; skrive for ei tid tilbake, men det passar endå…

 

Eirik

 

Du stormar fram

vil rive stjernene

og himlane til deg

poetica…

dette skreiv eg i Strasbourg for mange år sida; passar her i Roma også, no…

VESTNORSK DRAUM

Draget av vind over fjorden

å lette ange av salt
saman med angen
av furene granene
bjørkene ospene

og dei brudekledde aplane
med tunge raudkvite blomar

og angen
av lysande lette brudemøyar av
kirsebærtre

og av den drivkvite
viljesterke heggen

og gløym ikkje einekagen
med sin kvasse friske eim!

å fjorden min
å strendene mine
i den unge førsommarens fang

poetica…

det går mykje i engelsk i skrivinga mi her, så dikt kjem også på engelsk; sometimes…

TRUST

Now is the hour of trust
There are reasons
How could it be
otherwise?
Signs
friends
encouragement
experience
But not enough
Only
Trust
is enough

Like a nail
you have to hold it
with one hand
The left
Not so good not
so strong but
only keep the
position
the spot
Don’t waver
hold on
be accurate
accurate!
And then:
Use the hammer
again, again, again
beats of confidence
The determined sound
of trust.

(Roma, 5/5-08 )

poetica…

Ein skal ikkje legge ut dikt om seg sjølv, men eg lova det! – til forfattaren; éin av lærar-studentane frå Høgskulen i Hamar, som eg fylgde til Assisi nyleg. Ein kjempegjeng! Diktet er skrive på ”bror Buss” frå Assisi til Roma…

TIL FR ARNFINN

Arnfinn er en mann som lever i Frans sin ånd,
iført moteriktig kutte og rosenkransbånd.

poetica…

ein salme, sidan det er helg…

Å, SAKRAMENT SÅ SÆLT

Å, Sakrament så sælt
løynt i eit jordisk ly.
Sjå, kring ditt låge telt
vår bøn vi fram vil by
Å, Jesus, høyr vår lov og pris
av kjærleik fylt, som Paradis!
Å Sakrament, så sælt!

Å, Sakrament av fred
ein heim, for hjarto kjær,
der rastlaus lengt sig ned,
all sorg finn kvile der!
Der i ditt øyra kviskrar vi
så trygt vår bøn, vårt tap, vår strid
Å, Sakrament av fred!

Å, Sakrament av ro
ei ark på ville hav,
vern oss ved Kristi blod
til stormen stilnar av
Kom frels oss; vinden rasar hardt!
Ja, frels oss; vi gjeng under snart!
Å, Sakrament av ro!

Å, Sakrament, så sælt
som gjestar oss på jord,
du Guddomsmajestet
så strålande og stor!
I frå det djupe lyser du
så natti vik for von og tru!
Å, Sakrament, så sælt!

(”Sweet Sacrament Divine”; av Francis Stanfield, oms. Av fr Arnfinn Haram o.p., 27/9-96)

og her er originalen…

Sweet Sacrament divine,
hid in thine earthly home;
lo! round thy lowly shrine,
with suppliant hearts we come;
Jesus, to thee our voice we raise
In songs of love and heartfelt praise
sweet Sacrament divine.

Sweet Sacrament of peace,
dear home of every heart,
where restless yearnings cease,
and sorrows all depart.
there in thine ear, all trustfully,
we tell our tale of misery,
sweet Sacrament of peace.

Sweet Sacrament of rest,
ark from the ocean’s roar,
within thy shelter blest
soon may we reach the shore;
save us, for still the tempest raves,
save, lest we sink beneath the waves:
sweet Sacrament of rest.

Sweet Sacrament divine,
earth’s light and jubilee,
in thy far depths doth shine
the Godhead’s majesty;
sweet light, so shine on us, we pray
that earthly joys may fade away:
sweet Sacrament divine.

poetica…

Skirtorsdag, Getsemane, den natta han vart sviken…

DEN NATTA

Natt
mørk nok
for Judas
mørk nok
for kyss
som endar i galgen
for nyttige sølvpengar

sjå blodåkeren lyser alt
men raudt

mørkre
for køller og soldatar
mørkre
som let Kedron spegle
ei skjelvande stjerne
mørkre
som tetnar
kring skuldrene
dei bleike skuldrene
som ber oss

berre eit bleikt ljos
i denne natta

poetica…

ein ven ba meg i går om å omsetje dette diktet av Yeats (irsk diktar);
og kanskje handlar også Palmesundag og Den stille vika om å utlevere seg? tenkte eg etterpå…

HE WISHES FOR THE CLOTHS OF HEAVEN

Had I the heaven’s embroidered cloths,
Enwrought with golden and silver light,
The blue and the dim and the dark cloths
Of night and light and the half-light,
I would spread the cloths under your feet:
But I, being poor, have only my dreams;
I have spread my dreams under your feet;
Tread softly because you tread on my dreams.

HAN YNSKJER SEG EI HIMMELSKE DRAKT

Å, hadde eg himmelens prydsauma drakt,
Med belte av gull og av sylv så ljost,
Den blåe, den bleike og myrke drakt
Av natt, av ljos og av halvljos,
Då breidde eg drakti ut under din fot:
Men eg, som er fatig, eig berre min draum;
Og draumane breidde eg under din fot;
Trø varleg, min ven, for du trør på min draum.

(W B Yeats; omsetj: Arnfinn Haram, 16/3-08)

poetica…

Roma, for ein time sidan, sett frå cella…

BYEN

pinjer
romas æveleg-grøne
parasollar

innimellom husrekkjene
kler opp dei sju høgdene
balanserer yttarst på
tarpeiske klipper

eit still-leben
ei livlaus tid
ruinkulissar og
kampanilar
kuplar
brotne søyler

beingrinder av
imperie-dinosauren

leviatan
har stranda her

antikken
patinaen
turistane
monumenta
døden

men hundre duer
har landa på dei varmt raude
takpannene nedanfor her

apostlar, martyrar og confessorar
steig herfrå
inn i paradiset

civita æterna!
udøyelge heimstad
for oss alle

poetica…

sidan det er sundag….

MØTE I HAGEN

Domine
i alt som er
er du

sakte svingar greinene
i sommarens fyrste
varme vind

det vemodsfulle andedraget
som går gjennom ditt eige hjarta

den faste rytmen
som slår stille
der alle sansar møtest
som bankar varsamt
i festet mellom arm og hand
det er ditt eige
utolmodige tolmod

ein gong
høyrdest dine steg i hagen
i den svale vinden
du var det
uroleg lengtande
etter dine bortkomne born

all sorg gøymer seg i hagen
som ein såra skapning

sorga må gjennombrytast
eg høyrer din djupe innpust
når du går inn i døden
inn i grava

så med eitt står du der
fritt og høgt går bringa di no
og eg høyrer mitt eige namn
over dine lipper
og over mine eigne
nølande
overvelda:
Rabbuni!

poetica…

du kjem fram ein gong, vesle Holgerson…

TIL KEBNEKAJSE

Store sorg
vesle gut

vengjene dine
av mjuke grå fjører
ber meg avgarde

høgare opp
enn eg skjønar
lenger avstad
enn eg trur

vågar ikkje å sjå ned
eller sjå fram
ser berre vengjer

kvifor flyg du så tungt
stormfugl
med denne vesle børa?

fordi reisa er så alvorleg
fordi du veit
at målet ligg langt unna
men at det finst der
ved dei blåe fjella

som ventar oss

poetica…

vestpå kjem våren no, snart…

TIDLEG

Kjære bjørkeskog
når er du vakrast?

kanskje
når du kler deg i den fyrste
lette grønsken
førsommarens brudeslør?

eller kanskje
når du let den sterke julisola
sile gjennom dine mogne
viftande rankar
for å lyse opp i rikdomen
av angande blomar
som står tett
i skuggen under greinene dine?

eller kanskje aller helst
når du berre er eit hav
av fiolette
uferdige
sår-vare
levande knoppar
i våren før våren…