Arkiv for juni 2008

30
Jun
08

carpe diem…

AUF WIEDERSEHEN, HAMBURG!

For no er det på tide å finne toget til Køpenhamn, det går om ein halvtime. Eg har gått meg ein tur, kjøpt meg to Brötchen og ein grilla fiskebit i ein butikk; innteke ved Alster (innsjæen som går inn i sentrum) i eit trappetrin. Dårleg med benker her (tenkjer på tyskgramatikken: die Axt, die Äxte; die Bank, die Bänke u s w). Innom Hauptkirche St Petri; mellomaldersk, no evangelisk: ribba og kvitmåla (ei 70-talsrestaurering, tippar eg); mange av dei gamle bileta var hekta opp på veggane litt her og der. Men: Midt på eine langveggen står dei ein kopi (trur eg) av ein gamal Maria- statue (stor!) og der var det blomar og ljos! Og folk. Pendlane svingar, tru kjem tilbake…

På gata vart eg stogga av eit TV-team, dominikanar med blå Bergan-ryggsekk er eit bra scoop :), og dei hadde tydlegvis gåande ei utspørjing om ferievanar: -Praktisererer du frå-divan-til divan-ferie? Bur du billeg hos vener? Eg sa som, sant var, at i min bransje blir det i alle fall noko som liknar, vi satsar på det gjestfrie, både i kloster og elles, ta det som det kjem, eit ope liv. Sa eg. Både kameramannen og intervjudama smilte og var glade!

No må eg skunde meg til Hauptbahnhof. Her går toga presis også..

30
Jun
08

carpe diem…

«WENN JEMAND EINE REISE TUT…

dann kann er was erzählen».. Seier det slik i dag, sidan eg er komen til Hamburg. På ein litt modernistisk benk på Gertrudenkirchhof, ikkje langt frå Hauptbahnhof. Kom inn med natt-toget frå Offenburg for ein times tid sidan. Sov godt, i Sitzwagen. Som sagt; orden på sakene i Deutsche Bahn; presis på minuttet kom vi til stasjonenen her. Vidare klokka 1328 (litt vetettid på rimlege Internett-billetar), til Køpenhamn.

I går kom eg altså til Strasbourg – men måtte leggje om planane; vanskeleg å plassere bagasjen på stasjonen og den stor baggen med bøkene mm var for tung å drasse fram og tilbake til klosteret (der eg var novise i si tid). Så eg tok neste tog rett over grensa til Offenburg der natt-toget skulle ta meg på seinare. Ein triveleg liten by, som visst nok var ein tysk fristad (som Hamburg) i tidlegare tider. Jarnvegutbyggjing på slutten av 1800-talet gjorde at folketalet eksploderte. No er jarnvegsysystemet rasjonalisert så byen er blitt ein ganske søvning stasjonsby (med litt høgskular etc) i Baden Wûrtemberg. Bak oss: Schwarzwalds mørke skogåsar; bortanfor, på den andre sida av Rihnen og den breie, alsassiske (elsassiske, på tysk) sletta, ligg det låge fjellmassivet «Les Voges», også skogkledd – med gamle borger og kloster. Ein gong, i novisiatet, gjekk eg i solsteik og til fots over sletta, med maisåkrar og vinmarker og landsbyar med ei svær kyrkje i sentrum – opp til den gamle heilagstaden Mont St Odile

Men no (i går): i Offenburg. Ser to store kyrkjetårn og tenkjer at eg skal gå dit og sjå om det er kveldsmesse, sidan eg miste messa i Strasbourg. På vegen dit passerte eg den evangeliske kyrkja. Stengt. Så kom eg forbi den gamle bykyrkja; Heiligen Kreuz, frå 16-1700-talet. Svært vakker, moderat barokk. Open. Utanfor fann eg informasjon som synte meg at kveldsmessa ikkje er her, men i den «nye» soknekyrkja Dreifaltigkeitkirche, den med dei to tårna. Eg går dit og får sett byen og på vegen. Klassisk tysk (eller rett og slett: europeisk-) småby, med torg, rådhus, eit mellomaldersk hospital (St Andreas!), kroer og kafear – og kyrkjer. «Dreifaltigkeitkircche» er stor, frå 1908, vakker utsmykka. Det er ope, ein time til messa. Litt folk ut og inn; og ei eldre kvinne helsar på meg og blir glad over å treffe ein norsk dominikanar på farten. Eg seier at eg gjerne vil konselebrere i messa – og ho tilkallar kyrkjetenaren som presenterer meg for kapellanen, p Christian, i sakristiet. Før eg veit ordet av det, togar vi inn, med fire små ministrantar, med orgelspel så ein skulle tru ein var i luthersk kyrkje, med tyske koralar og det heile! Så feirar vi Peter og Paulus (deira fest, den 29. juni, som kjent). Rart å stå der; til altaret, rett frå toget, på ein plass eg aldri har vore før. Dette er Kyrkja.

Etterpå inviterer den eldre dama meg med; fyrst innom ein MacDonald og eit par hamburgarar, så til eit slags ope eldresenter, like ved den gamle kyrkja (drive av det katolske Caritas) – der bur ho. Det synte seg at huset også vender mot torget – som no var blitt sprengfullt av folk, mange tusen tyske fotballpatriotar, med gul-svart-raude flagg både måla på kjakane og viftande i lufta. Her er det nemleg storskjermframsyning av Tyskland- Spania-kampen – med orkesterplass i andre etasje på eldresenteret! Der traff eg også ein pensjonert katolsk sokneprest som heia ivrig på Tyskland, utan at det hjalp, for Spania vann, som kjent. Massane tok det tålegt bra og alt såg ut til å ende godt, skjønt litt vemodig. Han velsigna meg før eg gjekk til stasjonen, i 23-tida.

Den eldre kvinna, Frau X, fortalde meg mykje om kyrkjelivet i bispedømet Freiburg (im Breisgau), om masse folk i Freibürger Münster (domkyrkja der; Freiburg ligg nokre mil lenger sør) tidlegare i dag, den årlege (ellr noko slikt) «kyrkjedagen», med messe, føredrag, samtalegrupper, ungdomssamlingar osv. Og ho fortalde om bønegrupper i Karlsruhe; vanlege menneske som har fått ein ny glød både i bøn og i tru. Ting skjer i Tyskland.

No skal eg sjå meg litt rundt her i Hansa-byen; så nært, i grunn, for ein nordmann og ein tidlegare Bergens-buar. Nordsjøkulturen. Kjenner at eg er lenger nord. Friskare luft, meir drift i skyene. Nydleg. «Nord-vegen» opnar seg.

PS Liten korreksjon til gårsdagens «carpe diem»: Togreisa frå Lyon går berre så vidt opp i Bourgogne, i staden går ho nok så raskt opp i Franche-Comté; eit vakkert landskap i utkanten av Jura-fjella, mot den sveitsiske grensa. Eg blanda litt saman med bilvegen som går opp til Macon, Baume og Dijon.

29
Jun
08

carpe diem…

FRÅ LYON WITH LOVE

Sit utanfor stasjonen «Part Dieu» i Lyon… Dagane her saman med mine medbrør er ferdige, no går toget mitt vidare til Strasbourg. Folkelivet utnfor ein storbystasjon er mangfaldig; sigøynarmusikk og ein einsam kar som plukkar opp ein brukt sneip; redda morgonrøyken i dag også.Det er jo sundag. Folk kjem bort og slår av ein prat…

Eigentleg er billetten min frå den andre stasjonen, Perrache, men den ligg lenger unna og det er bale å kome seg dit med den tunge baggen, bøker og ymse; eg har vore i Roma nesten eit halvår og då blir det litt meir å drasse på. Men i fylgje infotavla i stasjonshallen skal toget stoppe her også, så eg satsar på det. Det blir ein fin togtur, med vidaugsplass, på toget oppgjenniom Bourgogne, forbi Besancon, Belfort, Mulhouse, Colmar til Strasbourg. Vel framme, skal eg gå til klosteret vårt der og delta i sundagsmessa på kvelden, så over til Offenburg på den andre sida av grensa, som er Rihnen, og på natt-toget til Hamburg. Billettane er rimlegare viss du reiser frå Offenburg og ikkje frå Strasbourg. Orden på sakene i Deutsche Bahn!

Vel, eg skal fortelje litt til frå dominikanarmøtet her i Lyon, men det må bli seinare. No må eg passe på å nå toget. Det går alltid eit tog, men ikkje som eg har billett til.. Lyon; À Dieu!

28
Jun
08

carpe diem..

LYON – OG ST IRENEUS

Strålande dag her i Lyon – og ein ny steme- og samtaledag for brørne. No har vi nettopp feira Laudes (morgonsongen) og messa for denne dagen, som er festdagen for den hl Ireneus av Lyon, biskop og martyr. Han er faktisk vernehelgen for dei den franske dominikanarprovinsen, og dominikanarane sitt særlerg kall er jo å undervise om trua og også å preike contra haeresis, mot vranglærararne.

Lyon er, som sagt, ein kristen ”kjerneplass”. Her har Trua vore heilt sidan den fyrste tida. Ireneus sjølv hadde motteteke trua frå biskop Polykarp av Smyrna – som var opplært av apostelen Johannes, den læresveine Jesus elska. Så nært er vi altså den kristne trua sitt rotsystem her. Og det er trua som bind saman. Her er brør frå Irak og Egypt, frå Litauen og Afrika. Ved frukosten prata eg med ein afrikansk bror; og dei har så mange kall at dei må seie nei til eit stort tal ungdomar som gjerne ville blitt dominikanarar. Ein må ha kapasitet til opplæring og undervising i klosterliv og teologi. Markane er kvite…

Ein av dei unge, franske brørne er av polsk-jødisk familie. Mormora hans greidde å røme frå Polen, men resten av slekta blei utsletta konsentrasjonsleirane.

Kristus, som vi nettopp har feira og motteteke i messa, i evkaristien, bind samane allle desse ulike lagnadene. Det er løyndomen. Over altaret i kyrkja her heng eit ikon-krusifiks med den lidande og sigrande Kristus; nederst står det: A og O, Alfa og Omega. Dei siste dagane har denne tanken ”gått inn” hos meg: Han er Alfa og Omega, det er det namnet han vil eg særleg skal bruke no. Den fyrste og Den siste, Opphavet og Enden; grunnen for livet og for verda, målet med alt som er. Han har gjennomgått alt, prøvd alt; han toler alt – han skal ikkje tape.

27
Jun
08

carpe diem…

ROMA, MILANO – LYON!

Eg er komen til Lyon. I går gjekk det raskt med toget oppover det italienske ”støvleskafte”, gjennom Appeninane og ut på den vide Posletta. I Milano var det togskifte; ein enorm stasjonsbygning, i ei blanding av jugendstil og eit slags nyfascismen; ein verkeleg jarnnvegskatedral. Eg stakk innom kapellet som var let tilgjengeleg – med messetider og med folk som var innom og ba undervegs. På den eine veggen: eit bilete av dei reisande sin vernehelgen, St Kristoffer (Christoforos = Kristusberaren); han som etter forteljinga bar Jesusbarnet på skuldrane over ei elv. På den andre veggen, ein inskripsjon: -Lat dykk forlike med Gud! ( 2 Kor 5)

Vi kom til Torino, og så barst det opp Alpane; nydeleg å sjå vaksne tre; furer, bjørker, høg lauvskog. Elva i dalboten var grå av sand i strie straumar. Hugsar det same frå ein sommar eg var i eit lite kloster på den andre sida, i Boscodon; fjellet er laust her og vert lett vaska ut. På den franske sida kom vi etterkvart til ”hovudstaden” for det franske alpindistriket Savoy; Chambery. Svært vakkert; eit slags Voss i kjempeformat. På baksida av fjellmassiva her, ligg det kjende eremittklosteret La Grande Chartreuse. Kartusianarmunkane sitt moderkloster.

Så ned på nye slettar, men meir bylgjande og grøne enn Posletta. Solnedgang over Rohn-landet. Eg gjekk av på stasjonen ved flyplassen og tok buss inn til Lyon sentrum. Omsider kom eg meg til dominikanarklosteret Saint Nom de Jesus (Jesu heilage Namn); eit vakkert, klassisk klosteranlegg frå ordenen sin ny grunnleggjing etter Revolusjonen, godt ut på 1800-talet. Eg fekk gjesterom i eit leigekompleks som kommuniteten har like inn til klosteret. Heilt Ok.

I dag, fredag, kom fr Haavar og fr Per Erik ned frå Lille, dei er våre to norske studentbrør der – og vi hadde ein triveleg tur på byen; over dei to elvane som møtest i Lyon, inn i gamlebyen og til den vakre katedralen. Lyon er faktisk setet for le Primat des Gaulles – primas for den franske katolske kyrkja residerer her. Lyon er ein by med djupe katolske røter heilt frå oldtida. Det var ein viktig romersk by i provinsen Gallia, og her var kyrkjefaderen Ireneus biskop; han som skreiv skriftet ”Mot heretikarane”; i dette tilfellet: gnostikarane, som ikkje ville vite av det kroppslege i Jesu liv og gjerning; og dermed går frelsa i vasken, sa Ireneus. For ” berre det han (Kristus) har teke på seg, kan han frelse”. Inkarnasjonen, forsoninga, oppstoda, sakramenta – alt dette stod på spel.

Det er også Irenus som har sagt (og Grundtvig siterer han): ”Menneske fyrst, kristen så”.

Lyon er altså ikkje kvar som helst. Eg blir her til sundags morgon.

26
Jun
08

carpe diem…

toget går frå Roma Termini om ein time, men lat meg fyrst gje fylgjande oversikt over sakene:

Her i Roma, ved «Angerlicum» har eg altså gjort det som trengs for den kanoniske (katolske) Lisensiatsgraden i teologi, særleg ved å skrive avhandlinga:

«Romantic Newman. The impact on Newman’s theological visíon of «the higher philosophy» of the Romantics»

Avhandling skal forsvarast her i Roma den 9. oktober.

Samtidig har eg m.a. gjennomført seminar for doktorandar, med sikte på å kunne fullføre den kanoniske Doktorgraden på temaet:

» «The world unseen» – in Newman and Grundtvig, with special reference to the Eucharist.»

Arbeidet vidare med dette skjer med base i Oslo. Om liv og helse held.

Sommaren vidare blir slik, Deo volente:

27-28/6: Provinsialdagar i Lyon
29/6-1/7: Reise (tog): Lyon, Strasbourg, Hamburg, Køpenhamn/Malmø, Oslo.
2/7: Oslo, St Dominikus.

3/7 – 1/8: Sunnmøre; både fritid og ein del oppdrag. Meir om det, kanskje. Base: 6200 Stranda.

2/8: > Vanleg teneste, St Dominikus, Oslo.

Prøver å sjekke blogg undervegs i sommar, men det blir som ettersom det klaffar.

GOD SOMMAR! 🙂

25
Jun
08

carpe diem…

SISTE KVELD I ROMA -FOR DENNE GONGEN; FERDA GÅR VIDARE

Om eg ikkje «har børi ved», så har eg i alle fall «vaska gølvet» i cella som har vore heimen min sidan februar. Ein god heim, med stort utsyn, med brei glaskarm, med tjukke, kvite vegger, med kaldt vatn – som eg skulle ynskt var kaldare enn det er akkurat no. Dei 36 plussgradene uttadørs i dag lunkar på vassforsyningane. Det har vore fred her; englar, trur eg.

Og det gamle svære klosteret, SS Dominkus og Sixtus, med sine fire, fem meter under alle tak, steingolv og kjempebjelkar under taka – heavy! – med sin vakre søylegang og ein paradisisk fred med ein gong du kjem inn frå den buldrande Via Nazionale og høyrer fontena sildre midt i klostergarden. Det er stille her no – når alle studentane etterkvart er borte på ferie. Dei tilhøyrer ikkje klosteret (berre nokre av dei, som er dominikanarar), men er lekfolk, seminaristar, prestar, systre av alle slag, frå alle verdsdelar, i alle slags drakter, med ulikt språk og ulik hud, men med same tru. Den katolske kyrkja, rett og slett.

I føremiddag gjekk eg ei fyrst opp til Maria Maggiore (Den store Mariakyrkja), så bort den lange boulevarden til Lateranet – og vidare ned til Cisterciensarane sitt kloster med den stor baslikaen Santa Croce in Gerusalemme. Der er eit kapell med relikvien av Jesu kross, som Konstantins mor, Helena, etter tradisjonen fekk henta til Roma. «Ved treet fall vi, ved treet vart vi frelste», stod det på ein inskripsjon ute i kapellet. Det var så stille der.

Men det eg skulle fortelje, var noko anna, noko uventa. Det var eit anna rom i tilknyting til kyrkjekomplekset – for ei lita jente, Antonietta Meo (1930-37), ikkje helgen- eller sælekåra endå, berre «føreslått» (postulert), så vidt eg skjønar. Skal sjekke det. Eg visste ikkje noko om henne før eg gjekk meg fram på dette kapellet eller minnerommet i dag. Ho levde her i grannelaget, dette var soknekyrkja hennar. Ho fekk ein alvorleg sjukdom og døydde berre seks-sju år gamal. Ho lærde å skrive; skreiv brev til Jesus. Gud var nær henne, det kunne merkast, sa folk.

Eg merka det no også. Plutseleg. At ho ba for meg, der ho er i Guds nærleik. Eit barn. Borna skjønar nesten alt, utan vidare. Og eit barn er nærare alt det som sette forteikna av godt og vondt då du sjølv var i same alderen. Når nokon greier å ta deg med dit – ikkje som konkrete minne, kanskje; berre at du er der – då blir du trygg. Opna. Eg kan ikkje forklare det betre. Eg veit berre at dette barnet ba for meg. Saman med meg. Også for alt det andre og alle dei andre eg gjerne ville be for. Noko lett. Stille og alvorleg. Sakleg. Ei lita jente i Roma. Nær Gud. Skjønar de meg?

I morgon går toget til Lyon. Dominikanrarane i Skandinavia høyrer til den franske provinsen – som har sine «Provinsialdagar» der i år. Etter planene treff eg mine medbrør fr Jon Atle og fr Gérard Marie frå Oslo og fr Haavar Simon, som er ved vårt studiekloster i Lille. Sundag reiser eg vidare, heimover. Skal meddele oversyn over sommarprogrammet seinare. Elles, som vanleg: sjekk interessante diskusjonar i kommentarane. Og så får eg sjå kor godt eg greier å blogge på reisa. Det er eit spørsmål om straum og nett-tilgang.

Vale, vale, Roma!




kategoriar