Arkiv for oktober 2008

31
Okt
08

nota bene: «strikke-pillane».

«Magasinet» – bilaget åt «Aftenposten» – melder at fleire unge jenter døyr etter bruk av P-pillen, ofte av blodpropp. Helsevesenet og styremakten tek det ikkje på alvor og prøver å tabuisere temaet. Sjølvsagt. Fordi det gjeld  eit av den moderne statens store prestisjeprosjekt: Den seksulle frigjeringa med tilhøyrande abortpraksis.  Difor skal dette ikkje snakkast om i den offentlege helse-diskursen.

Sanninga kjem fram før eller seinare. Framtida vil truleg opne opp for ei heilt ny vurdering av desse tunge menneskelege og moralske spørsmåla.

31
Okt
08

officium: Fredag, vike 2, Visdomen 8 (matutin)

”Om nokon trår etter rik livsrøynsle, så kjenner [Visdomen] det gamle og skjønar det tilkomande; han har vit på retorikkens vendingar og løysing av gåter” (v. 8).

Her ser vi noko av den antikke jødedomens intellektuelle ideal i ein glimt. Ein som er klok, har historisk sans. Historia er overlevering av hendingar, av røynsler, av tekstar, av ritar; sett under synsvinkelen: det guddommelege forsynet deltek i soga.

Den kloke kan også sjå inn i framtida, er ein visjonær. Ikkje utfrå statistiske prognosar, men utfrå oppøvd intuisjon. Klokskap omfattar også talekunsten – provet på at ein kan tenkje klårt og vakkert og formidle visdomen til andre. ”Gåtene” er dei underlege mønstra ein kan sjå i naturen, i hendingar, formlar og figurar. Fordi ein har ei symbolistisk forståing av røyndomen; alt er poesi, er teikn og tydingar.

Heilt annleis enn det skeptisistiske intellektualiteten som har dominert vår tidsepoke.

30
Okt
08

carpe diem: Frå «Storsalen» til «Sta Birgitta’…

Dette skriv eg på toget til Fredrikstad og postar det ved ankomst…Kvifor har ikkje NSB internett på togsetta sine? Eg berre spør… I alle fall: eg gjekk ombord i Oslo klokka to – etter å ha delteke på ein fagdag for alle studentane på ”Dianova” (sjukepleishøgskulen åt ”Menighetssøsterhjemmet” i Oslo).

Det var studentane sjølve som stod for dagen, motiverte av eit ynskje om å få fram den diakonale, kristne/kyrkjelege profilen i utdanninga si. Bra tiltak! Samlinga var i Storsalen i Staffeldts gate og eg var beden om å halde to føredrag: ”Kven er min neste?” og: ”Kva er skilnaden på diakoni og sekulær sosialomsorg?” Det blei eit lite kurs i kristen antropologi (læra om menneske) og om diakonien som ein del av kyrkja sitt indre liv, med base i nattverdfeiringa.

I pausen hadde kommitén taua inn eit lite band – tre kompisar, to- og ein trekvart katolikk – som er supre musikarar i mange sjangrar. Her gjekk det på åndelege songar i country-stil: ’Amazing grace,’ ’Å , Jesus, du som fyller alt i alle’, ’In the highways, in the hedges’ o.s.v. Ein gutta er også forsongar i St Dominikus og kan sin gregorianikk! Etter mitt syn, høyrer også ’dei åndelege songane’ (spirituals, country o.s.v.) med til det katolske…

I kveld er eg i ’Sta Birgitta’; den katolske kyrkjelyden i Fredrikstad, og skal tale i ”Katolsk Forum”. Men fyrst: Messe. Just no er eg innom domorganisten her i byen, Tore Erik Mohn ; han har tårn-kontor i domkyrkja og er ein gamal kjenning og ven. Her kan eg ta ein pust i bakken, poste denne bloggteksten og ta ein dusj. Preike-munkar har hus i kvar busk.

Siste toget til Oslo ut på kvelden…

29
Okt
08

officium: Onsdag, vike 2, Visdomen 6 (matutin)

”For [Visdomen] går sjølv ikring og søkjer dei som er han verd… i alle deira tankar kjem han dei i møte” (v. 17).

Vestlege menneske har ofte ei svært teoretisk og statisk forståing av visdom. Filosofi blir ”analyse”, vitskap blir ”forklaring”. Vi dissikerer røyndomen som ein død corpus; berre tenk på bileta av dei fyrste obduksjonane. Det analyserande mennesket og den døde røyndomen.

Visdom er fyrst og frems livsvisdom. Visdomen er eksistensiell og etisk. Visdomen røpar seg og opnar seg for det gode mennesket, for den ”som er han verd”. Visdomen er ein sympati, eit møte; naturen, livslovene, historia… Røyndomen lettar på sløret berre for ”visdomselskaren”, den verkelege filo-sofen.

27
Okt
08

officium: Måndag, vike 2, Visdomen 2 (matutin)

”Ved eit tilfelle kom vi til verda, og sidan vert vi som vi ikkje hadde vore til i det heile…” (v. 2).

Menneskeleg skepsis, avvising av Guds eksistens og ei æveleg meining med menneskelivet er ikkje noko nytt. Menneske som ikkje trur, kan vere – og er ofte – ærlege, oppriktige og gode menneske, men det syner seg òg at ei hedonistisk livshaldning fylgjer med i kjølvatnet av skeptisismen; ikkje naudsynlegvis som eit dårleg liv, men som ei overtyding om at ”velvere” er målet med livet: ”Kom, då, og lat oss nyta dei godar som finst og lat oss flittig bruka det vi har, som i ungdomstida… Overalt vil vi etterlata teikn på kor lystige vi er” (v. 9).

Dei grunnleggjande vala i kulturen vår ligg her. Valet er ditt og mitt.

26
Okt
08

carpe diem/nota bene: Heim frå Hermon! Lækjaryrket i fokus.

Tilbake frå Hermon. Det blei så mange intense og interessante samtalar at eg ikkje fekk tid til å blogge meir før eg reiste nedover frå Hallingdal går.

Heimreisa gjekk med eit ungt lækjarpar, som akkurat no jobbar i Noreg, men som skal utanlands igjen; tidlegare har mannen vore sendt ut for ”Leger uten grenser” og for ein misjonsorganisasjon.
Ei lækjarteneste basert på idealisme.

Det kan synast svært langt frå det som er vanleg i Noreg, med høg status og løn for lækjarar. Det viser seg at det er ei yrkesgruppe som er utsett for stor slitasje, både fysisk og psykisk. Prestasjonspress kanskje heilt frå gymnastida, eit studium som er svært skuleprega og lite ”filosofisk”, ein arbeidssituasjon som medfører karrierejag og høge forventingar frå alle andre.

I Noreg er det heller ikkje ”lov” for lækjarar å gjere feil. Krava til det ”fullkomne» norske livet er så store, resurskrevjande og urealistiske at ingen kan makte å oppfylle dei. Mykja av stresset på arbeidsplassen åt lækjarane kjem ikkje minst av at ein heile tida må skrive dokumentasjonar og rapportar – i tilfelle noko skulle klikke og lækjaren blir saksøkt, kritisert eller avsett. Det norske helsehysteriet driv dei profesjonelle ut i ekstreme arbeids- og livstilhøve. Medan sjuke menneske i fattige land må nøye seg med ein heilt anna standard, både for si eiga helse og for tilgangen på medisinske resursar.

I tillegg til dette kjem alle dei (andre) etiske konfliktene: abort, evtanasi, genteknologi, kunstig ”befruktning” osv osv. Lækjarane har ei av dei største ”representasjons”-rollene i det norske supersamfunnet; dei personifiserer vårt syn på livet og alle vår krav til livet.

Både på fjellet og i bilen heimover prata vi om dette. Det blir stadig klårare at ein kristen lækjar i framtida må arbeide utfrå ein annan basis enn det offisielle helsevesenet. T. d. ut frå kyrkjene, som på misjonsmarkene. Då vil ein kunne ha eit anna yrkesetos, ein annan og meir menneskeleg måte å vere lækjar på. Mindre løn, men eit sunnare liv.


Altså ein ny lærerik week end for meg. Fint å vere i klosteret igjen. I rytma som ber deg. Ei heilt vanleg vike ventar.

26
Okt
08

officium: Sundag, vike 2, Visdomens bok 1 (matutin)

””For [Gud] let seg finna av dei som ikkje freistar han, og han openberrar seg for dei som ikkje mistrur han” (v. 2).

Å tru på Gud – det er ikkje berre eit spørsmål om Gud kan gjere det sannsynleg for oss at han finst. Det er eit spørsmål om innstilling frå vår side. Den som ikkje vil tru, kan aldri overtydast. Den som i utgangspunktet mistrur Gud, vil aldri lære han å kjenne.

Mennesket har mange grunnar for å unngå Gud; fyrst og fremst våre synder og vår eigenvilje. ”Visdomen kjem ikkje inn i ei sjel som tenkjer ut vondt, heller ikkje bur han i ein lekam som trælar under synda” (v. 3). Tvil og vantru sit ikkje alltid berre i hovudet, men også i kroppen.

Vil du tru på Gud? Då er ikkje berre tankane dine, men heile livet du må opne for han.




kategoriar