Arkiv for desember 2008

31
Des
08

poetica: NYTTÅR

NYTTÅR

Eit nytt år
la seg over det gamle

eit lett lag av nysnø
ein duk av ljos
over berrfrost og skare
over alt livs
sprukne hud

det dreiv forbi
i ein augneblink av sanning
det berre kviskra over markene
sveva gjennom skogholta

la seg til ro
som ei uventa von
som ung nåde
over ei gamal jord

31
Des
08

carpe diem: Nyttårsaftan -08

Mildvêr med tung himmel og snøslaps; slik er den siste dagen i året her i dei sunnmøske fjordbygdene. I går kveld blei det seint; i romjula treff ein slekta også og syskenbarn Pål (Øie) er på heimevitjing ikkje så langt unna i gannelaget her.

Han lagar film og er ein hovudmann bak grøssarfilmen ”Villmark” for nokre år sidan. No er ein ny film på trappene; ”Skjult” – også ein grøssar. Eg er beden til premieren i Oslo i vår. Vi hadde mykje å prate om, med ulike innfallsvinklar til den norske, kulturelle verda. Artig med slikt i juleferien…

Eg har ei kjensle av at dette årsskiftet får ein litt meir ettertenksam tone enn i fjor og mange år før. Vi har skjøna meir kor skjørt samfunnet er, at det finst grenser for mennesket. 2009 blir eit annleis år. Vansklegare  –  og opnare.

I morgon ved middagstid tar eg buss til Åndalsnes og går på ettermiddagstoget til Oslo. Om Gud vil.

31
Des
08

officium: 7. dag i juleoktaven/nyttårsaftan -08, Brevet til Kolossarane 2 (matutin)

”I han [Kristus] ligg alle skattar av visdom og kunnskap løynde”(v 3)

Kolossarbrevet er ein proklamasjon av Jesus Kristus som den universelle Frelsaren, Iesus Hominum Salvator, som det heiter i det gamle monogrammet (IHS). Ordet, Sonen, som vart kjøt. Guds uendelege visdom buande, tilgjengeleg, i eit menneske med kropp og sjel; ”i han bur heile guddomens fullnad lekamleg” (v 9). I det inkarnerte Ordet møtest Gud og menneske, møtest himmel og jord – difor vert alle ting forsona gjennom hans liv, død og oppstode; ”..ved han ville Gud forsona alle ting med seg” (1, 20).

I Kristus opnar perspektiva seg – Guds frelsesplan med Israel opnar seg til heile verda, alle søking etter vidsom og gudskjennskap vert oppfylt. I Kristus, Gud og menneske, har alle menneske og heile verda tilgang til dei djupaste løyndomane om skaparverket, om mennesket, om rett livsførsel, om frelse og forløysing. Alle spora og teikna som kan finnast i naturen og kulturen – i Kristus ser vi meininga og målet.

Med Guds Visdom i Kristus går vi inn ein ny tidsbolk. 2009 vil bli eit år då fleire vil spørje etter han.

29
Des
08

carpe diem: Romjulsdag i nordvest…

Byferda over. Eg sit og ventar på ferja tilbake til Aursneset. Derfrå tilbake til Stranda. Mildevêr i dag; skyer, men ikkje så tunge, med glimtar av blått innimellom. I går kveld var det lange samtalar med gamle vener, som i fjor. Vi gjekk ei kveldsvandring ytst ute på Tueneset (ved Ålesund>), ut mot Breisundet og havgapet. Gloraud solnedgang over Runde ute i vest. I det blåe mørkret som tetna rundt oss, lyste sørstjerna så tydleg og nært rett over ytste fjell-nova på Sula. Rolege dønningar slo sakte innover svaberga nedanfor oss. Vi var midt i eit maritimt julekort.

Og det var som alt sa: -Skjøn at ein epoke er over. Den kristne trua går ned over dette landet. Men ho skal stå opp att, som sola – i menneske som trur og vedkjenner, i eit fordjupa kristent liv.

I dag føremiddag drog eg utatt til Tueneset; sat lenge i ly av ein liten hamar. Ein romjuls-retrett for meg sjølv. Ein audiens hos Skaparen. Så mange å be for. Her er det tid og plass…

28
Des
08

carpe diem: Over fjordar…

«Kjærleikens ferjereise» (Hoem) er lang; helsing frå ferja over Storfjorden, frå Aursnes (Sykkylven) til Magerholm (på Ålesund-sida)… Rask bytur i dag. Ein fantastisk dag med sol over lett snøkledde Sunnmørs-alpar. Fjella skin som massivt gull i vintersola. Stille og rolege dagar på heimefronten.

À propos «fronten»: I går kveld såg eg ein TV-film med motiv frå fyrste verdskrigen. Tyske, franske og skotske soldatar som gjekk ut av skytargravene og «fraterniserte» på julekvelden. Filmen synte det absurde i krigens vesen – og ikkje minst det absurde i at det var kristne på båe sider av fronten. Pave Benedikt den 15. skjøna dette og engasjerte seg sterkt for fred i det dåtidige Europa.

Nett-tilgangen tillet ikkje lengre kommentar enn dette no, men eg kjem tilbake til denne probematikken. Som i høgste grad har å gjere med han vi feirar i Jula: Fredsfyrsten.

27
Des
08

officium: 27/12, St Johannes (apostel, evangelist)

I dag er det festen for apostelen/evangelisten Johannes. Det er han som frå oldkyrkja av har fått tilnamnet «teologen». Han er «ørna» – evangelisten med det høge synet. Han er «den læresveinen Jesus elska», som stod han særleg nær, som stod under krossen og var med «to the bitter end». Dette syner oss at «telologi» i den bibelske og kyrkjelege tradisjonen ikkje primært er ein akademisk-rasjonell disiplin, men ei kontemplativ gåve, gjeven av Gud. Det er skodinga, kjærleiken og erfaringa som gjev mennesket Guds-kjennskap, som gjer mennesket til teolog. I den nye pakta skal alle truande vere «lærte av Gud». Også fagteologen må leve i dette. I kjærleik og i bøn.

Teologi er mystikk; innsikt og deltaking i Krsisti mysterium, i løyndomen om Den treeinige Gud.

27
Des
08

carpe diem: Vestlandsk romjul…

… nesten snøfrie marker; naken, brunlilla bjørkeskog, mildt vêrlag som gjer fjorden mattgrå og skiftande. Mildvêret fyller lufta med lukter; sjø, jord, rotnande lauv. Sjølv om det er kvardag i bygda, er det ei slentrande stemning, eit slags limbo-tid, ei tid til berre å vere, utan nyttige føremål. Eg les vidare i Charles Taylor, får bedt mine tidebøner innimellom, tek det heilt med ro, skal køyre systra mi – som har vore på julevitjing – til Stryn, ein liten time unna, til expressbussen til Bergen.

Eg kom velberga til Stranda i går ettermiddag/kveld. Til vika blir det nok ein svipptur til Ålesund og nokre vener og kjenningar der. Fint å halde kontakt. Kanskje får eg ein glimt av havet. Skulle ynskje det blei skikkeleg storm, men det er vel mykje forlangt. «Lov Herren… du storm som set hans ord i verk» (Sal 148)!




kategoriar