Arkiv for desember 2011

31
Des
11

poetica: nyfødt år

Eit år til

født ut or natta

 

som eit mørkt morsliv

har ho bore det i seg

avla det  det med uvisse

 

vil det leve eller døy?

hate, tvile eller elske?

tru eller forkaste?

 

vende seg mot andre andlet

eller svartne

i sin eigen skugge?

 

alt er mogeleg

for dette året

som eg no lyfter

og  held

 

undrande

bivrande

i mine veike armar

(Stranda, nyttårsnatt 2011/-12)

31
Des
11

officium: 31. desember, frå ei julepreike av den hl Leo den store, pave (matutin)

«Når vi tilbed Frelsarens fødsel, feirar vi òg vårt eige opphav. Kristi fødel er nemleg det kristne folks opphav» .

Kyrkja er ikkje ein menneskeleg organisasjon, skipa for eit godt formål. Ho er Kristi kropp, Guds tempel, Guds folk og Guds familie, ho er Kristi brud, flokken av Kristi læresveinar, ein nasjon vald ut frå alle nasjonar. Kyrkja er nøye knytt til Jesu Kristi mysterium, til hans liv og gjerning, hans forkynning og hans undergjerningar, hans liding, død, oppstode og intronisasjon ved Faderens høgre hand.

Fordi kyrkja består av menneske, har ho ein menneskeleg dimensjon,  med dei synder og manglar som  hefter også ved dei truande her i verda. Men djupet i hennar vesen er hennar einskap med Kristus. Difor kan ho kallast «heilag». Hans liv er hennar liv – i Ordet, i sakramenta, i nådegåvene, i liturgien, i tenester og embete, i diakoni og martyrium. Gjennom- og i alt dette verkar han sjølv.

Stadig spår ein hennar nedgang og undergang  – men ho overlever alle, for Kristi lovnad står ved lag: «Dødsrikeportane skal ikkje få makt over henne» (Matt 16),og: «Sjå. eg er med dykk alle dagar så lenge  verda står» (Matt 28).

Difor seier eg ved årsskiftet:

Mens verdensriker stiger og de synker/går kirken mot fullkommenhetens vår (Ronald  Fangen).

31
Des
11

carpe diem: romjul IV

På ferja. Som så ofte på desse kantar, dvs Sunnmøre og Vestlandet elles. Har vore ein rask tur til Ålesund i går og i dag. Det letta i veret, og eg begav meg også ut i havskjera, til Alnes (på Godøya), rett vest for Ålesund. Frisk nordabris, og salte bylgjer brytande innover strendene. Stormen hadde blese hardt, men ikkje herja her, berre ein masse stor-tare slengd oppover land og over vegane, heilt opp i husveggene. Havet er ein streng, men nær ven her ute.

På butikken er det ein lite kaffi-kafé; ein sosial rasteplass der ein kan slå av ein prat med folk. Triveleg. Ingebrigt (Austnes) var med utover og det er mykje å snakkast om ved eit årsskifte. Elles: Vitjing hjå Kolbjørn og Ingunn Hellevik, sunnmørske med-katolikkar. Det har ein eigen dimensjon. Den gamle kyrkja kjem heim, sakte, men sikkert..

Skarpt ljos over sunnmørsfjella i dag, her eg sit på ferja og ser austover og sørover, mot Sykkylven og Hjørundfjorden. Oppover Velledalen mot Stranda snart. Godt nytt år seinare…

29
Des
11

carpe diem: romjul iii

Stormen har stilna, men skadde bygningar, båtar, hamner, vegar, kraft- og telefonliner, knekt og rotvelt skog pregar biletet her vest. Folk tek det med vanleg tôl og handlekraft. Naturkreftene gjer inntrykk, men folk kjenner dei. Og må finne ein måte å leve med dei på. Det er nok grense for kor trygt og sikra det menneskelege samfunnet kan bli, men eg er samd med dei som hevdar at innsatsen til dei ansvarlege for infrastrukturen – som elektrisitetsbransjen – må stå i stil med dei store inntektene deira.

Mildt og fint er det. Snø ned» i fjell- og dalsidene eit stykke, men berre og grøne marker og svart skog nede i bygdene og langs strendene. Gjekk meg ein lang og bratt tur på ein gardsveg inst på Stranda i dag. Opp frå Opshaug, ved fjorden, til den høgtliggjande garden Liene, på kanten til Sunnylsvfjorden. Stor furuskog her og bratte hamrar. Bakom stig tunge, vakre fjell opp. Ikkje mykje snø, der heller; rabbane lyser mørkt gjennom det kvite. Trygge ligg dei der. To toppar heimste- og fremste Blåhorn) som for mange år sidan, då eg nettopp hadde teke avgjerda om å konvertere,  ser meg når eg ser dei:

Ein glimt av fjell mellom trea

med mild og høg panne

stig dei fram i linnveret

ikkje gneistrande og strenge

som når det er kaldt

 

er du der? seier dei

du er vorten vaksen no

alt er som det skal

du kan lite på oss

(MILD DESEMBER», 1997)

Ja, eg lit på dei. No også.

29
Des
11

officium: thomas becket, biskop og martyr (+1170), frå eit brev av den hl thomas til biskop Gilbert (matutin)

«Berre den som kjempar etter reglane, kan oppnå sigerkransen»

Det hender at historia gjentek seg. Thomas Becket var kanslar av England og kongens trugne mann. Men kongen, Henrik II, ville vere herre også over den nasjonale kyrkja, medan erkebiskopen var lojal mot Peters etterfylgjar, biskopen av Roma. Nokre hundre år seinare er det ein annan Henrik (VIII) og ein annan Thomas (More) – kanslar han også, men lekmann – som stod mot kvarandre. Også Sir Thomas nekta å svike kyrkja til fordel for den kongelege og nasjonale makta. Thomas av Canterbury blei hoggen ned framfor altaret medan han feira messa. Thomas More vart halshoggen på Tower Hill  i London.

Både for biskop og lekmann står truskap mot Kristus og kyrkja fyrst. Slik er reglane.

29
Des
11

officium: igår: dei uskuldige borna, frå ei preike av den hl quodvultdeus, biskop av kartago(+454) (matutin)

«I kraft av kva fortenester vinn spedborn slik siger?»

Herodes avgjer at alle guteborn i riket skal avlivast. Slik blir han kvitt sin rival, trur han. Borna blir tekne av dage på grunn av Kristus. Difor er dei martyrar.

Djupast sett er alle born som blir fråtekne livet, martyrar – fordi Guds Son, ved å bli eit lite spedbarn, gjer seg til eitt med alle born. Frå mors liv av.

Vi bør alle i djupt alvor tenkje over dette i den verda og i det samfunnet vi lever i.

 

27
Des
11

carpe diem: romjul II

Eg kom til Stranda, litt sånn som Stomperud til jul på Sørum, på uventa vis. Flyturen gjekk fint, landinga likeeins, og orkanen frå natta før hadde stilna heilt ned. Så eg tok flybussen til Moa og fekk skyss derifrå til Magerholm (ferjesambandet over Storfjorden på strekninga Ålesund, Sykkylven, Stranda). Der låg den svære ferja, men det var lite teikn til trafikk. Vanlegvis passerer det 1300 bilar her, dagleg. Derimot låg det ein sjark (eller klegg, som vi seier her) kasta langt inn på land. Så såg eg at ferja var grundig fortøyd og bommen nesten nede, og fekk snart vite at ingen ferjer gjekk på grunn av skadar på ferjekaia på den andre sida (Aursnes).  Alt var uvisst om når det kunne bli i orden.

Surt og kaldt var det òg, og straumlaust, så kaikiosken med venterom var stengd. Det einaste fersjesambandet over fjorden var då frå Liabygda til Stranda, mange mil innover. Ruteopplysinga på mobil sa at det gjekk ein buss inn dit, frå Moa, klokka halv seks, om tre-fire timar. Berre å returnere til Moa og vente, tenkte eg – og min gamle ven, Ingebrigt Austnes som bur på Fiskarstranda eit par mils veg unna, ville kome og hente meg og la i veg. Då kjem det ein bil svingande, og når sjåføren skjønar at han ikkje kjem seg over på Sykkylv-sida, går han bort til pateren og spør om eg skal til Stranda; han skal køyre rundt og kan ta meg med til Liabygda i så fall!

Slik hadde det seg at eg nesten ikkje kom i mål noko seinare enn eg elles ville ha gjort – og fekk dessutan ein lang og triveleg prat om distriktspolitikk og vegutbyggjing på Sunnmøre!  Igjen: Når nauda er størst, er hjelpa nærast. Den hl Christoforos (Kristoffer, vernehelge for reisande) ba for meg, trur eg.

Og vêr har det vore her! Inne i Stordalen, der vi køyrde forbi,  låg det ein anna båt, slengd opp på kaia. Velta og broten skog overalt, og skadde hus. Regn og regn – men lett snø her inne i fjordane i dag. Tungt skylag og oppfrisknade vind. Sikkert hardt på kysten. Skulle gjerne vore heilt ute på øyane i dag og fått blåst av meg litt Majorstua-støv! Kanskje fredag.

Ei uvêrsjul. Men elles alt vel!




kategoriar