Arkiv for oktober 2009

30
Okt
09

officium: Fredag, 30 vike i det allmenne året, Visdomens bok 8 (matutin)

”Når eg kjem heim til huset mitt, skal eg kvila ut hos han” (v 15b)

Nemleg hos visdomen. Mennesket er uroleg og konfliktfylt når det stengjer visdomen ute og berre sentrar rundt sine lidenskapar og impulsar.

Visdom inneber å gje plass til ettertanken. Å gje sanninga rett, sjølv om det er audmjukande. Du må overvinne hovmodet i deg og opprøret mot det du veit er rett.

Guds tale kan berre nå inn til det audmjuke mennesket. Berre den som er audmjuk nok til å la visdomen råde, finn kvile i huset sitt.

Advertisements
27
Okt
09

carpe diem: uppsala

Det barst rett frå Sunnmøre, via klosteret, til Uppsala. Møte mellom katolske teologinstitusjonar i Sverige, Noreg og Finland (Newmaninstituttet og den katolske seksjonen på Menighetsfakultetet). I så små tilhøve som dei nordiske er det mykje som kan gjerast under eitt.

Uppsala vekkjer mange minne til live for meg. I studietida, på 70-talet, var eg her nesten årleg på «kyrkodagarne», arrrangerte av Arbets- og Bönefellesskapen Kyrklig Föryelse. Den store domkyrkja var ofte fullsett; den svenske liturgien og salmesongen med sin særeigne vare og høgtidlege tone på same tid, gjorde sterkt inntrykk på meg.  Gode predikantar som Bo Gietrtz, Bertil Gärtner og Per Olof Sjögren likeeins. Føredragshaldarar og førelesarar frå både den katolske , den anglikanske og den ortodokse kyrkja opna store perspektiv. Mange venskapsband vart knytte.

I går kveld gjekk eg innom domkyrkja, som står open. Minna var der, men også ei stor sorg. Svenska Kyrkan er åndeleg og teologisk nedtappa. Fornyingsrørsler som aKF er så godt som borte; undertrykte og resignerte. Svært mange av dei som var med, er blitt katolikkar. For nokre viker sidan, vart den biskop Gärtner gravlagd i Göteborg – og på mange måtar heile rørsla med han. Ein stor tradisjon («högkyrkligheten»); enormt aktivt på alle plan – kyrkjelydsarbeid, teologi, publisering, instistitusjonar -har møtt veggen.

Ein time etter står eg i St Lars katolska kyrka lenger nede i gata og konselebrerer saman med to andre prestar og biskop Anders Arborelius (Stockholm). Kyrkja er enkel, det er vanleg kvardagsmesse med ein førti, femti personar. Den svenske salmen kling like vakkert som i domkyrja i si tid, organisten er den same, han konverterte i 1978 sa han. Alt er mindre storslagent enn på «kyrkodagarne», men eg ser at eg i grunnen er mellom dei som fekk halde fram det eg trudde på- og søkte då. Den vegen eg då hadde valt, førte meg hit. Eg merka ei stor takksemd, like stor som sorga i domen.  Kanskje difor kunne sorga også ha plass for takksemd for alt det eg fekk i aKF!

Det gode såkornet blir sådd – og renn ofte opp annleis- og på andre stader enn vi ventar.

I ettermddag er det tilbake til Oslo. Arbeidet held fram. Meir blogging etterkvart.

24
Okt
09

carpe diem: kunst, sol og sunnmøre

«Du veit viss du vil noke – og viss du har bruk for å tenkje på det, vil du eigentleg ikkje» – sa sunnmørsgründaren til dotra som skulle ta over skipsverftet. Ho sa ja, på rappen, ho ville!  Far min, Kåre Haram, hadde også denne sunnmørske viljen; ikkje til å selje seg sjølv og kunsten sin, men til å måle, til å søkje det maksimale. I dag har eg og syskena mine vore med på lanseringa av boka som eg alt har blogga litt om. Det blei ei både fagleg kyndig og estetisk svært vakker bok. Skriven av kunsthistorikaren Eva Furseh, med føreord av professor Gunnar Danbolt.  Samtidig vart «Kåre Haram-prisen oppretta», for yngre kunstnarar  frå Haram, innan biletkunst, litteratur, musikk, film og drama.

Same stille, vakre haustvêret har det vore; gyldne dagar heime. I morgon tidleg er det bussen til Åndalsnes og toger til Oslo. Vi bloggast!

22
Okt
09

carpe diem: frå den ene lanseringa til den andre

Litt hutrande her eg sit, ved eit trebord utanfor kafé med nett, på Sjøholt på Sunnmøre. Ventar på buss innover mot Stranda. Som ofte før.  Tog til Åndalsnes frå Oslo i dag tidleg, buss hit, og vidare. Burde få meg breiband-modem så eg kan vere på nett overalt, men litt av sjarmen er å finne connection her og der.

Usannsynleg vakkert haustvêr. Blakke bøar, stille fjordar, fjell med tynn nøsnø frå toppen og med i liene. Beitande sauer, utplaserte ulldottar. Godvêret byrja ved Otta, og også Gudbrandsdalen er ei openberring ein dag som i dag. Og Romsdalen – med kaskadar av sol over svartkvite, raggete tindar mot grøn mark og grønblå elv, Rauma, i dalbotnen!

I går kveld var det altså boklansering på Litteraturhuset i Oslo.  Med 150 menneske stua inn i den altfor lille salen. Flying start fpr Efrem – forlag med profil og ein artig stall av skribentar 🙂 I morgon drar eg ut til Haram, til Brattvåg, då gjeld det ei anna bok. Meir om det. No kjem bussen straks.

20
Okt
09

Carpe diem: klosterrydding, boklanseringar, reiser…

Puh! Hektiske dagar på klosteret, stadig pga priorskiftet. Slike høve kan også nyttast til praktiske krafttak: Radikal rydding i kott og bakrom, i verkstad og uthus. Saman med subprior fr Jon Atle  og friviljuge hjelparar har vi fått pussa opp portnarrommet (resepsjonen), innretta klosterkontor, nyinnreidd kapitelsalen; køyrt bort kubikkmetervis med skrot. Fint er det blitt! No står meir ”indre ting” for døra.

Dette har teke tid, men no er vi gjennom flaskehalsen.

Så må det nemnast at boka som nyleg kom (essaysamlinga ”Tre florentinarar”) skal lanserast på Litteraturhuset her i Oslo i morgon, onsdag, kl 19. Eskil  Skjeldals: ”Den svake Gud” og Kjell A Nyhus’: ”U Allminnelig” (om Jon Fosses dikting) skal også sleppast. Underteikna blir intervjua om Gud og om boka av Morgonbladredaktøren Alf van der Hagen. Kom, det kan bli artig! Sjekk linken: http://www.litteraturhuset.no/program/2009/10/gud.html

Torsdag reiser eg til Sunnmøre, der ei annan bok skal feirast; den nyutkomne kunst- og biografiboka om far min, Kåre Haram. Det skjer laurdag, i Haram kulturhus. Ein ”Kåre Haram Kulturpris” skal også sjøsetjast. Eg er tilbake her sundag – for så å måtte dra til Uppsala på eit møte for teologar og katolsk teologiundervising i Noreg og Sverige. Eg drar saman med MF-professor (og katoikk) Øystein Lund; som kanskje nokon veit, underviser eg sjølv ved MF på dei katolske studiane der. Retur frå Upsala tysdag – og så blir eg ved basen, Får sjå korleis det går med bloggen undervegs.  Men noko blir det.

Må eg også få nemne det store intervjuet med Hans Fredrik Dahl, om tru, konversjon, kukturradikalisme etc, i siste nr av Morgenbladet, ved Alf v d Hagen? Fire samanhengande sider med tett innhald; hurra for bladet som vågar å trykke skikkeleg lange artiklar ! Nye tider, både på den éine og den andre måten. Glad eg lever no!

20
Okt
09

officium: Onsdag, 29. vike i det allmenne året, Ester 4 (matutin)

”Så gjekk han ut i byen og skreik og jamra høgt og sårt” (v 1)

Mordekai hadde fått vite om Hamans planar om at heile den jødiske folkesetnaden i landet – ikkje få – skulle drepast på éin dag. Holocaust. Då er det ingen ting å seie. Ingen ting å forklare. Når alt styrtar saman i det meiningslause. Då står berre skriket att. Klagen.

Vi har mist den krasse, offentlege klagen. Å skrike og jamre på gata – det er eit kulturutrykk som ikkje kan bli borte utan at noko av det menneskelege i samfunnet blir borte.

Mennesket har lov å vere offentleg fortvila. Det tragiske og vonde angår alle.

20
Okt
09

officium: Måndag, 29. vike i det allmenne året, Ester 3 (matutin)

”Men Mordekai fall ikkje på kne og bøygde seg ikkje til jorda for han” (v 2b)

For kven? For Haman, den øvste embetsmannen til persarkongen. Mordekai var trufast mot Israles Gud også i eksilet der han var saman med mange andre av folket sitt. Berre Gud er Gud.

Jødefolket vart i sin diaspora eit folk mellom folka, ein kultur i kulturen; djupt involverte der dei måtte slå seg ned, men samstundes ein motkultur. Motkultur er ikkje å vere sekt, er ikkje å isolere seg. Motkultur påverkar.

Motkultur er å risikere noko, kanskje livet.




kategoriar