Archive for the 'carpe diem' Category

29
Mai
12

carpe diem: vandring

Pinsehelga var varm og vakker. Etter høgmessa pinsedag, tok eg toget til Tangen, ved Mjøsa – og gjekk den gamle pilgrimsvegen fram til Stange kyrkje. Tidlegare har eg gått ei lei i same retning, langs sjølve Mjøs-kysten. No tok eg den merka leia over åsane austanfor. Forbi eitt og anna småbruk; tidlegare husmannsplassar inni skogen, attanfor dei opne bygdene og storgardane.

Eg fekk gå for meg sjølv, ein lang landeveg, litt i skuggen av granskogen. Berre gå, tenkje, be. Ein dag åleine.

Så opnar den breie Stange-bygda seg. Vakre gardar med korte, gamle namn: Rå nordre, Rå søndre,Store Re… Namn som viser at her har det vore folk og drift frå arilds tid. Namn frå Snorres soger. Og bylgjande enger og åkrar, med svart jord, pløgd opp og harva, kraftige felt mot dei ljosgrøne, vide slettene med bryddande korn. Ned mot Mjøsa som glitra sørover og nordover. Av og til eit kast av sval bris. Lurer meg til ein rast under eit stort tre i eit tun ut mot vegen.

På lang avstand ser eg det slanke spiret på Stange kyrkje. Eit heilagt merkje i landskapet. Eg gjeng heilt fram – og møter Kjell Nyhus, ein studiekamerat frå MF-tida, no fengselsprest i Hamar. Eg bur hos han og Anne, kona, til dagen etter og er med på gudstenesta i fengslet, 2. pinsedag. Kjell har teke til med å arrangere turar for nokre av dei innsette, til Fokstugu på Dovrefjell der vertskapet har opna garden som eit pilgrimssenter, med gjesterom og kapell. Dugnadsarbeid, fjellturar, samtalar og samlingar i kapellet. Det gjer noko med dei som er med.

Vi er alle menneske – som treng Guds nåde, i skaparverket, i stilla, i Ordet, i fellesskapen. På vegen.

21
Mai
12

carpe diem: sørover

Evenes flyplass. Helga er over, retur med Norwegian Air om nokre minutt. Det blei fine dagar i Harstad-området, skjønt kald vår her oppe (også). Fekk kome meg til Ramsund (orlogstasjonnen), der eg var marineprest i 1880-81; særleg fint å treffe gamleklokkaren, Petter Hansen, som var ein viktig støttespelar. Inn i det enkle kapellet, stille bøn på altarringen. Det same i Trondenes krk (frå mellomalderen), mange minne derfrå. Så dette blei ein valfart til den fyrste tida i teneste. Ringar blir slutta.

Det blei også ein tur ut til Elgsnes, med utblikk mot storhavet og Andøya langt ute. Og møtet i Harstad kirkeforum blei engasjerande. Glad er eg både for at eg fekk feire messe i St Sunniva krk (den katolske) laurdag kveld, og preike i Harstad krk i går. Igjen: Mission accomplished. Takk til Odd Bjarne (sjukehusprest) og Elin for losji og fellesskap i Sørvika, i Harstad sør. No tek eg vengene fatt.

19
Mai
12

carpe diem: nordover

Gardermoen. Ventar på å borde fly til Evenes/Harstad. Skal halde foredrag og preike. Tilbake måndag. På veg til gaten, ser eg eit avisoppslag i ein kiosk: Nordmenn hiv i seg seks kilo snacks for året; vi ligg på den absolutte europeiske snackstoppen. Ein tankestillar ved 17.mai-tider. Eg seier ikkje meir….

12
Mai
12

carpe diem: sogn, solvorn og wittgenstein

Godtfolk, her har det vore litt bloggpause, i overgang frå studie- og skriveopphald på Iona/i Oxord, mange ting å ordne på basen i klosteret, så hit til Solvorn i Sogn. Her tek eg del på eit lite seminar om filosofen Ludwig Wittgenstein. Var her i fjor, også. Som språkfilosof, er han interessant for det eg jobbar med (Newman) for tida.

Det var finne dagar i Blackfriar’s (vårt kloster) i Oxford, saman med br Haavar og brørne der. Sist fredag tok eg bussen derfrå til London/Heathrow og fly til Bergen, for å vere med i ein konfirmasjon i Loddfjord/Olsvik. Fint å kome inn over Nordsjøen og sjå øyriket i Sunnhordland opne seg under meg når skylaget rivna. I Bergen traff eg også gode vener og hadde høgmessa i St Paul krk sundagen. Dagane i Oslo var ei mellomlanding i denne studieperioden – som no altså har ført meg hit til Sogn. Var her i fjor også, då dette semimaret vart skipa til for fyrste gong. Regn og skyer hang tungt i åsar og fjell under heile bilreisa frå Oslo i går, men i dag strålar sola over ljosgrøn, ung bjørkeskog som kryp opp over i fjellesidene, heilt opp i den siste snøen, endå tjukk og kald over toppane.

Seminaret går av stabelen på vesle eksotiske Walaker hotel her i sogneidyllen Solvorn, men eg og fleire bur, som i fjor, på B&B-pensjonatet Eplet rett ovanfor. Trivleg plass! Seinare i dag er det ekskursjon til Urnes stavkyrkje, rett over fjorden, og så inn til Skjolden, der Wittgensteinn hadde ei hytte/ei skrivestove. Sjølv om han var professor i Cambridge.

Herleg å vere vestafjells, her ved Den store fjorden, sjølve Sognefjorden, ein arm av storhav rett inn under Jotunheimen.

03
Mai
12

carpe diem: oxford

To og ein halv dag i Oxford i denne runden – og tida har eg mest nytta til skriving og litt litteratur-research, så bloggen har kvilt. Fint å bu med brørne her i Blackfriars» (= Svartebrørne, som brørne ofte vart kalla i mellomalderen pga den svarte hettekappa vi stundom brukar utanpå den kvite kutta). På 20-30-talet vart det bygd eit kloster her, som ein studiestad for både dominikananarar og andre, og ein fekk godkjend status i Universitetet, som eit mindre college (grunneininga i universitetssystemet her), ein «hall». Her kjem du inn frå gata – og inn eit veritabelt Oxford-miljø; klosteret bygd kring to små, indre hagar; kyrkja på den eine sida og resten av bygningsmassen parallelt og på kortsidene. Alt i vakker gulgrå naturstein, nygotisk og gjennomført, men samstundes enkelt og monastisk. Vakker, strengt enkel kyrkje, i tradisjonell, dominikansk modus.

Liturgien er verdig og fin, både tidebønene og messene. Biblioteket eit skikkeleg romantisk anlegg med galleri og trapper, men alt moderne lagt ut på digital database. Sjølsagt har eg sosialisert eín del med br Haavar som er i ferd med å fullføre sine studiar her før retur til Noreg (etter sju lange år utanlands, fyrst i Frankrike og så her), og blitt kjend med nokre av dei andre. Stundentbrør og lærarar dei fleste. I kveld var vi ein tur på Oxfords eldste pub, The Turf (Torva!), kloss inn til den gamle bymuren, inn i nokre tronge smau.

Har elles teke turen til Newman-plassar som universitetskyrkja (anglikansk),St Mary the Virgin, der Newman, ved sidan av å vere lærar ved universitetet, også var soknperest, t o m med landsoknet Littlemore i tillegg, eit par kilometer utanfor byen. Det var der han dro seg tilbake saman med vener, til ein kvasimonastisk fellesskap i åra før konversjonen (1846) då han skyna kva veg det bar.. Landsoknet tok han seg også samvitsfullt av; gjekk fram og tilbake til fots, heldt gudstenester, underviste born og unge, fekk bygd ny kyrkje, oppretta skule mm – samstundes som han altså var akademisk lærar og prest for universitetskyrkja. Og skreiv traktar og bøker og artiklar i ein stri straum og leia den anglokatolske rørsla (The Oxford Movement/The Tractarians). Utan datamaskin! Intens bøn og hardt arbeid, det var oppskrifta den gongen. I St Mary såg igjen den enkle preikestolen opp ved ei av søylene der han held sine vidgjetne, intense preiker; preiker som samala skarer av folk og snudde Oxford på hovudet. På den same plassen (skjønt på ein eldre preikestol) preika i si tid også John Wesley så det susa. Historisk plass.

I den store (understatement) bokhandelen, Blackwell’s, med diger teologisk avdeling (utenkjeleg i Noreg) greidde eg å halde meg, og kjøpte berre éi bok (og noterte fleire Newman-titlar): av bror til den krakilske nyateisten Christopher Hitchens («God is not great»), nyleg avdød, Peter Hitchens («Rage against God»). Peter bei også ihuga ateist, men kom seinare tilbake til trua. I boka fortel han om livet sitt og analyserer den britiske, antikristne kulturen frå etterkrigstida og framover; med engelsk, imperial nasjonalisme som psevdoreligion og Winston Churchill som nasjonens Jesus. Boka er svært velskriven og er blitt ein bestseljar. Ta og les! Sjølsagt heilt underkommunisert i Noreg.

Vel, det er snart natt. Matutin og laudes i morgon, pakke sekken og ta bussen 90 min til Heathrow. Så heimover.

01
Mai
12

carpe diem: til Oxford, omsider

Omsider… fordi vi miste toget vårt frå Glasgow i går kveld. Det blei meldt om «delay», men det kom ikkje opp ny annonsering på el-tavla, og den skotske aksenten samt klangen i stasjonshallen gjorde at vi ikkje oppfatta detaljane om ny avgangstid – og dermed strauk toget avgarde utan oss.

Der stod vi, nokså fortapte, men ein prest vi hadde observert og raskt helsa på nokre minutt før, kom ned mot oss på veg ut etter å ha henta den han skulle – og såg dei to molefonkne preikebrørne. Før vi fekk sukk for oss, hadde han invitert oss til seg, no problem, lasta oss inn i bilen og teke oss med til ei messe han fyrst skulle vere med på; ei jubileumsmesse for ein gamal prest, 50 års ordinasjonsdag, i soknet «St Mary, Mor til hjelp i allslags naud» (Mater omnia seccursus), ute i ein forstad i Glasgow. Stor kyrkje, fullt hus, og eit slags kombinasjon av stemninga på eit norsk bedehus og ei katolsk messe, med sterk somg av den evangeliske typen, kraftige og samstemde svar i liturgien,frimodig og glad preike osv. Presten fortalde at han hadde vore proff fotbalspelar (!) som ung mann, at han hadde fått alvorleg lungeinfeksjon som mange døydde av, i krigens dagar, at han overlevde, at han tok opp att fotballen og fekk ein hard ryggskade – og etter alt dette lova han Gud og Maria møy at om han blei frisk, skulle han bli prest og vie sitt liv til Kristus. Han blei begge deler.

Etter messa fekk vi både mat og hus i prestegarden til fr Stephen (Dunn) med ein lang og ivrig prat om kyrkja og trua, både i Skottland og elles. I si tid, sa han, var det 300 katolske prestar i Glasgow; masse irske innvandrarar og stor aktivitet. No er det ca 80 prestar, og i det etterindustraliserte samfunnet har det også vore nedgang i folketalet. Over 44 skipsverft var det i Glasgow (samt gruveindustri og mykje meir); no er det berre tre verft att. Vi var samde om at i framtida vil kyrkja i VestEuropa bli mindre, men sterkare og tydlegare. Fr Stephen tok oss med inn i huskapellet sitt og ba for oss og velsigna oss.

I dag tidleg dro vi inn til Glasgow Central og fekk tog med skifte i Wolverhampton til Oxford. Fin reise gjennom skotske åslandskap med beitande sauer, ned NordEngland, stadig grønare og meir sommarleg, til full bløming her i Oxford. På plass i gjesterom i vårt kloster, Blackfriars, her. Til fredag.


Kva er det å vere katolikk? Det er å stå «lost» på ein stasjon i ein storby, bli invitert etter fem minutt av ein prest, vere med i ei messe i eit sokn du aldri har vore i før og delta i songen og bøna, den same messa, å kjenne at den eldre mannen på benken bak deg som song med i salmane av full hals, pikkar deg på skuldra (han såg at vi var dominikanarar) og gir deg 20 pund; -You’ll need it! Det er å helse på ei dame som kjem bort til oss og som kjenner systrene på Lunden kloster i Oslo. Det er å bli velsigna for natta og reisa vidare.

Verda blir lita i ei stor kyrkje. Som rett og slett er Guds familie, i Glasgow og kvar som helst.

30
Apr
12

carpe diem: Iona – oxford

Her er vi; rask publunsj (burger) på The Ireon Horse, like ved Clasgow Queen Street Station. Toget frå Oban kom inn for ein times tid sidan, og neste tog, til Birmingham/Oxford, går 1740. Tidleg i dag feira vi messe i kapellet på Iona, saman med sr Jane og nokre gjester. Nokre fine dagar er over. Og i dagmorgon var det grå himmel og regn – etter over ei vike med sol og vind. Lucky us!

Ikkje minst gårsdagen var fin, med avskilsrunde til St Columba Bay og vandring langs Ionas austkyst, med viker, bratte berg og lyngheier. Arbeidet mitt har også skride fram; er eg god, greier eg å kome i mål med eitt av kapitla før eg er tilbake i Oslo. Eg jobbar, i dette kapitlet, med Newmans syn på språket.

OK, toget går snart…




kategoriar