Arkiv for september 2008

30
Sep
08

nota bene: Ja til soknepresten, nei til bygderasismen!

Utruleg, men sant, altså: Norske bygdefolk og kyrkjelydslemer nektar å bruke ein svart prest til gravferder og dessuten mobbar dei han i dagleglivet. I trauste Oppdal. Prost og biskop går god for boikotten – og kollegaer steppar inn for å kome rasistane i møte. Jøje meg.

For dette er norsk folke- og bygdrasisme og kan ikkje bortforklårast. Vi har sett det lenge, i stadig større motstand mot asylantar og innvadrarar; mot alle som vil truge vår sjølvtrygge velstand, ein velstand som i høg grad er basert på røveri av andre folks resursar. Er det nokon som innvaderer verda og skaparverket med sin breiale livsstil, så er det styrtrike Ola og Kari.

For ein katolikk er det sjølvsagt heilt uforståeleg. Eg tilhøyrer ei kyrkje der ein prest av same nasjonalitet som eg sjølv heller er unntaket enn regelen. Ulike hudfargar og språk-aksentar er daglegdags. Verda over ser ein at kyrkja er universell, eit folk av alle folkeslag.

Norsk framandskepsis er i ferd med å bli uapetitteleg nok i seg sjølv. Når også kyrkja blir ei ’nasjonal’ greie og eit statleg serviceorgan for ’etniske’ nordmenn – då bør alarmen gå!

Advertisements
30
Sep
08

officium: Tysdag, vike 2, Fil 1, 26-2,11 (matutin)

”Gjer ikkje noko av sjølvhevding eller lyst til tom ære” (v.3)

Her råkar Paulus noko som sit djupt i oss alle. Kynismen i denne verda går ut frå at ei viss sjølvhevding er nyttig for å få fart og framdrift i samfunnet.

Sant nok; mennesket gjer mykje godt også når motiva og drivkrafta er mindre gode. Alt godt kjem frå Gud og ber hans velsigning og kraft i seg. Det gode er utsett og truga heile tida – men det er ikkje lett å utslette; det skyt opp som løvetann gjennom asfalten.

Likevel er det fårleg å ikkje stagge den dårlege drivkrafta for menneskelege handlingar. Utemma sjølvhevding er destruktivt. Den kristne etikken verdset sjølvkontroll og audmjuk framferd. Vi veit at fokuset skal vere på Den andre. Denne grunnhaldninga har djupt prega vår kultur.

Kva hender med oss og med samfunnet når dette blir borte? Når den rå egoismen slepp ut av buret?

29
Sep
08

carpe diem: Mikkjels-messe

Før dagen dalar, minner eg om at det er festen for erkeenglane, Mikael, Gabriel og Rafael, i dag! Mikkjels-messe. Ja- der er ei usynleg verd, den himmelske verda; Gud har skapt «alle synlege og usynlege ting» (Nicenum); «himmel og jord»! Det er det kanskje lenge sidan du tenkte over?
Det finst visst «supermakter» i verda, men Guds verdsstyre reknar med mektigare instansar. Dei vert kalla troner, herrdøme, fyrstar, makter, erkeenglar, englar og tenande ånder.

Presidentar kjem og går. Men verda ligg i høgre hender. Hugs det.

29
Sep
08

officium: Måndag, vike 2, Filipparane 1, 12-26 (matutin)

”For meg er livet Kristus og døden ei vinning” (v.23)

Paulus er fange i Roma. Der endar han sine dagar. Halshogd. Vel vitande om kva som ventar, seier han: ”For meg er livet Kristus og døden ei vinning”. Dette er den kristne trua, den apostoliske trua i all sin opphavlege spenst. Den fullstendige identifikasjonen med Kristus – i røynsla av sjukdom, død og liding; i den sakramentale, kroppslege samansmeltinga i dåpen og i evkaristien; i bøna og mystikkens løyndomsfulle møte; i den apostoliske lydnaden over ”sjø og land” i Kristi ærend. Når det er slik, blir døden ein overgang.

Paulus; svimeslått av Herren på vegen til Damaskus. Blinda av ljoset for å kunne sjå alle ting på ein ny måte i Kristi ljos. I denne apostoliske ”ørska” lever han vidare, ”ravar” han gjennom verda med berre eit siktemål: Å gjere Jesus Kristus kjend for folkeslaga.

Fordi han er Alfa og Omega. Den alt avgjerande for alle.

28
Sep
08

carpe diem: Ny blogg-look!

Hi folks! Som alle ser, prøver eg meg fram med litt anna style for bloggen; nokre har ynskt seg noko meir lesevenleg enn kvitt mot svart, så her er ein ny vri. NB: Biltetet bak overskrifta er utsnitt frå eit av måleria til far min (Kåre Haram). Det var dette eg hadde tigjengeleg på harddisken i dag, men seinare vil det skifte; nokre abstrakte (passar best her) og andre meir figurative…

Eg må då presentere min god ven, Dag Tofteng, www.tofteng.no, proff gitarist og også god på data; han har hjelpt meg med noko av det tekniske her. Så no sit eg på kjøkkenet til han og kona, Siri, etter messa i St Dominikus, der dei begge går trufast og også syng i ein liten schola (kor) under messene. Etter nettopp å ha feira rund fødselsdag , må eg berre seie: Nest etter Gud er vener den største av gåvene i livet! Deo gratias!

28
Sep
08

homiletica: Preike, St. Dominikus krk, 27.09.08.

26. SUNDAG. I ÅRET- 08; MATT 21,28-32

Brør og systre!
I evangeliet i dag talar Jesus inn i ein samanheng der han vil kalle det gamaltestamentlege gudsfolket, Israel, til ettertanke; han vil vekkje dei opp til å ta mot sin Messias. Leirarane i hans eige folk tok ikkje i mot han; medan mange av ”dei stille i landet”, mange av dei fattige, mange syndarar og mange sjuke trudde på han. Og etterkvart: Dei framande folkeslaga, heidningane, skulle kome til å opne seg for hans evangelium i store skarar..

Men det ligg også ein meir universell bodskap i Jesu ord i dag:

Han går i rette med alle dei som tar sitt forhold til Gud for gitt og tenkjer at det er nok dersom formalitetane er i orden. Det det gjeld om, er aktivt å vende seg til Gud og svare på hans kall!

Tida for reint ’nominell’ kristendom er over. Frå keisar Konstantins tid på 400-talet, då kristendomen vart statsreligion, blei det om å gjere alt alle var med i den ytre folden – for ein kvar pris.

Men trua er ikkje eit flokk-fenomen; ’trua er ikkje kvar manns sak’, seier apostelen (2. Tess 3,2). Det vil seie at trua ikkje berre kan vere eit munnhell, ein formalitet, men noko du må ville, noko du må stå for, saman med heile kyrkja, saman med dine medtruande. Trua er noko du må ta ansvar for og ta stilling til som eit vakse menneske.

Paradoksalt nok, må du nettopp bli som eit barn for å gjere dette; du må oppgi mykje av din ’stolthet’ både for Gud og menneske. Du må vedkjenne trua saman med alle dei andre, innrette deg i kyrkja sin fellesskap og ta mot hennar rettliing, bli ein vanleg, katolsk, kristen.

Kyrkja er eit folk som ikkje er basert på automatikk; ho er ikkje basert på rase eller nasjonalitet. Ho sprengjer dei rammene som ofte synest å fange oss i eit mønster vi aldri kan kome ut av; som i eit gamalt, inngrodd bygdesamfunn eller eit nabolag i byen for den del – alle er låst fast i sine rammer, er du slik eller slik, så er du ’håplaus’, du blir ein fange i ditt eige liv, i den rolla som er pålagt deg.

Kyrkja består av dei som vågar å bryte ut av alle falske forventingar, og idag ikkje minst: vågar å bryte ut av det sekulære konformitetspresset!

Kyrkja består av dei som vågar å angre, å skrifte, å begynne på nytt! ”Senere angret han og gikk!”, stod det.

Din sosiale status, din velstand, din posisjon, di kyrkjelege stilling, dine merittar – ingen ting av dette er avgjerande. I framtida vil kristne menneske ha svært ulik bakgrunn og ha eit svært brokete livsmønster. Det dei har felles, er: Dei har innsett at dei har ingen ting å tape i denne verda, men alt å vinne i Guds rike; dei er kanskje blitt merka av livet, dei har vakna opp og innsett kva som er viktig, at:

”Å leva, det er i livet/å vinna det største verd// Å leva, det er å vinna/til sanning i all si ferd:”
-sanninga om tida og om æva,
-sanninga om seg sjølv,
-sanninga om andre; at vi alle er syndarar som kan bli Guds born.

Dei har sett at fortida ikkje er så viktig; om ein har vore lenge borte frå trua, borte frå Gud: No kan det forandrast! ”Glem min ungdoms synder”, høyrde vi i Salmen. ”Eg gløymer det som ligg bak og strekkjer meg ut etter det som er framanfor”, seier Paulus (Fil 3).

Bror og syster! Spørsmålet er kva du svarar på Guds kall i dag. Har du noko å angre; ei alvorleg synd, ei dødssynd? Eller ei ussel vanesynd, småting som har låst seg fast og som hindrar krafta og gleda i livet ditt? Også ein liten stein i skoen kan gjere det umuleg å gå til slutt.

Mange idag har vanskar med å tru. Men skal tru om ikkje den største vansken er å angre, å innrømme at eg treng ein ny start? Kanskje det aller vansklegaste er å seie som det står i den gamle åndelege skillingsvisa:

”Jeg har valgt å gjøre selskap med Guds enkle vandringsmenn/det får koste hva det vil/men jeg må hjem til himmelen!»

27
Sep
08

officium…

Lurdag, vike 1, Esekiel 47 (matutin)

””Han sa til meg: ’Har du sett det, menneske?’ ” (v. 6)

Profetar er sjåarar, og på Esekiels tid i profethistoria fekk synene stadig meir preg av å vere visjonar inn i framtida, ja, inn i dei siste tidene, inn i den ævelege og usynlege verda.

Utan syner visnar mennesket. Nettopp dei profetiske religionane har gjeve oss eit medvit om å sjå framover, om å sjå ei annleis og fornya framtid. Der dette blir borte, endrar heile kulturen seg. Dei menneskelege og naturlege visjonane er djupast sett avhengige av dei guddomlege synene. Tida heng over kanten på det ævelege og hentar ljoset sitt derfrå. Kva er mennesket? Kva er målet med samfunnet og kulturen? Kva er meininga med universet? Med meg?

Dersom innsikta i Guds tankar turkar ut, blir livet blinda.

Alle menneske skulle vere sjåarar. Der er ein stor plan for alt som er.

–Har du sett det, menneske?




kategoriar