05
Jun
08

discursus…

OM TEOLOGIEN I
– med utgangspunkt i Newman-tekst.

”If, for instance,Theology, instead of being cultivated as a contemplation, be limited to the purposes of the pulpit or be represented by the cathecism, it loses, – not its usefulness, not its divine character… but it does lose the particular attribute which I am illustrating; just as a face worn by tears and fast loses it beauty, or a labourer’s hand loses its delicatness; – for Theology thus exercised is not simple knowledge, but rather is an art or business making use of Theology”

For Newman høyrde telogien med i Universitetet, fordi det er ein del av røyndomen, av den universelle kunnskapen. Han nekta å sjå på teologien som ei sekt-dialekt, utan plass i det ålmenne, i det felles offentlege romet. Ein av hans landsmenn, Jeremy Bentham (1748-1832), ein av ingeniørane for den moderne livskjensla, meinte at teologien ikkje hadde nokon offentleg plass – fordi han ikkje representerte verkeleg kunnskap. Dermed var han ikkje berre unyttig, men jamvel skadeleg. Det er ikkje vanskeleg å kjenne at utviklingsdraga fram til vår eiga tid i dette. Det er både vanleg tankegang og noko som har vorte hevda med stor energi i det siste, av ivrige nyateistar (som R. Dawkins).

Newman skriv om teologien i eit kapittel om ”dei frie kunstane”; the liberal arts/artes liberales (jfr den gamle nemninga examen artium)– altså om skule- og universitetsfag som ikkje var direkte profesjonsorienterte (slik som t d medisin, jus, farmasi ). Han var ein sterk kritikarar av ein del av tankegangen frå Opplysingstida, nyformulert og aksentuert av hans samtidige John Stuart Mill (1806 -1873 ), særleg den s k Utilitarismen; at alt skal sikte på ”det nyttige”. Ettersom verdiar med høgre forankring, som dei tradisonelle dygdene, eigentleg ikkje finst.

Det kunne vere lett å tenkje at teologien er profesjonsfaget for dei som jobbar i kyrkja; presteskapet og andre. På sett og vis har teologien falle mellom to stolar: Den akademiske vitskapen, der ein metodisk ser bort frå det guddomlege og der fagkulturen er fullstendig sekulær og ofte karriere-retta. Og den fromme, matnyttige presteutdanninga (evt kateketutdanninga o s b). For Newman – som for kyrkjefedrene, dei store skolastikarane, dei monastiske teologane, for ikkje å seie Bibelen sjølv – er teologien fyrst og fremst kontemplativ. Noko ein mediterer over; reflekterer over, studerer, grunnar på. Det kontemplative inneber ikkje at bøna erstattar det grundige, saklege studiet. Men studiet har berre det målet å søkje sanninga – om Gud (teo-logi =talen/læra om Gud) og om mennesket og skaparverket sitt tilhøve til Gud. Det er å sjå alt ”i Gud”. Ja, noko av det som er alvorleg med å fjerne trua og teologien frå den offentlege samtalen, er at eit djupare perspektiv på mennesket og på livet lett vert borte.

Det kontemplative omfattar nettopp det ’unyttige’, det å berre omgåast ’det sanne, det gode og det vakre’. Vi kan vel nokå trygt seie at ikkje berre er teologien, men mykje av kunnskapssøkjinga og det akademiske livet i dag, manglar tid, ro, resursar og motivasjon for det ’unyttige’, kontemplativet studiet. I det lange løp viser det seg ikkje å vere så ’nyttig’ – for sjølve kvaliteten blir skada. Og det nyttar ikkje i lengda…

I dominikanarordenen, Preikebror-ordenen, skal studium og forkynning ha ein hovudplass. Men vi skal merke oss at eitt av mottoa våre er: Contemplare et aliis tradere contemplata (Kontempler og gi vidare til andre det du har kontemplert) og ikkje ut aliis tradere osv (ut= for å). Vi skal ikkje studere og be for å forkynne. Vi skal gjere det – som eit mål i seg sjølv, og så skal vi forkynne og undervise. For fyrst då kan du ha noko ekte å seie, noko som rett og slett er er sant, godt og vakkert. Det er heile skilnaden.

Den kontemplative innstillinga til livet, til studiar, til skaparverket, til samfunnet – og djupast sett til Gud; det er det som er mest påkrevd for både intellektuell, etisk og åndeleg fornying i dag. Fascinasjon, undring, tålmod – i staden for kynisk kunnskapsproduksjon og kunnskapskonsumering. Anten det er i kyrkja eller i samfunnet.

Note: Frå boka:The Idea of a University, s 82, sjå «discursus» 3.juni

Reklame

32 Svar to “discursus…”


  1. 1 Alexander
    juni 7, 2008 ved 9:12 am

    «Why religion matters» av Huston Smith, som jeg har nevnt i en tidligere kommentar, handler om akkurat dette.

    Coleridge avskydde Mills og Benthams filosofi om ”størst mulig lykke for det største antall mennesker”. Han sa: ”Your mode of happiness would make me miserable”.

    I lys av det du skriver om Newman, og tidligere poster om anglikanismen, passer det å sitere fra Russel Kirks bok ”The Conservative Mind”: ”The luminous faith and penetrating intellegence of Coleridge…became a chief force in the rehabilitation of British religious conviction, so gaunt and weary (except for the anti-intellectual tempest of Wesleyism) after its drubbing at the hands of eighteenth-century rationalism. Coleridge foreshadowed the careers of Keble and Newman; he rescued piety and veneration and transcendent metaphysics from Hume; he led the clergy from the indefencible ground of Bibliolatry to the redoubt of Idealism.”

  2. juni 13, 2008 ved 8:08 pm

    Sorry for seint svar, Alexander, men…

    Ja, Coleridges aversjon og kamp mot utilitarismen( nytte-moralen) var svært viktig.

    Interessant at du koblar Coleridge og det konservative. Han var både radikal og konservativ. Både i ulike fasar av livet, og i tydinga «overskridande» dei vanlege, politiske kategoriane. Fordi det var den kristne trua og kyrkja (NB) som etterkvart vart hans politiske «rom». Newman vart endå tydlegare på dette; han overvann «High Church»-ismens identifikasjon med det tradisjonelle, engelske samfunnet.

    Trur eg har sett noko om relasjonen Burke-Coleridge; var det ikkje noko der? Burke har jo noko av det romantiske, «organiske» synet på samfunnet i si tenkjing. Men det er SVÆRT tankjevekjjande at heile det metafysiske underlaget for ein slik konservatisme – for ikkje å seie kjennskap til Coleridge et co – er fullstendig ute av norsk konservatisme, og truelg har det vore der berre i liten grad. Norsk høgre har vore mest ein kombinasjon av embetsmannstaten, eigedomsretten og liberalismen. Går det an å gjere noko med den ideologiske opprustninga der i garden? Ser at Torbjørn R Isachsen har prøvd seg (har ikkje lese boka enno), men han og hans «flokk» har nesten ikkje vibbar på religionen (anna enn som «kulturfaktor»). Synd. – Alt dette var eit à propos til det du skriv om «The Conservative Mind»…

  3. 3 Alexander
    juni 15, 2008 ved 4:02 pm

    Han heter Torbjørn, og jeg har ikke lest boken hans, jeg heller. Jeg tror ideologien er sterkere forankeret i Høyre enn det som er synlig i media. Husk Lars Roar Langslet! Gjennoppvekkingen av Minerva er et uttrykk for at man ønsker å gå litt dypere enn kjøpmannshøyre (Embetsstaten er det vel arbeiderpartiet som har tilnærmet monopol på nå ;-)).

    Jeg leverte en besvarelse via Høyres nettsider om hva som var det konservative menneskesynet, og baserte svaret på det klassiske kristne synet. Jeg fikk tilbakemeldingen at dette var det beste svaret de hadde sett.

    Eiendomsretten er bare en lite del av hva en rettsstat handler om, nemlig at det finnes skranker for hva Staten kan gjøre mot sine borgere, og at det i så fall må skje på særskilt hvis (lov, dom osv…)

    Når Paulus ber Timoteus om å be for konger og de i ledende stillinger, er det ikke for å få en «kristen stat», men «…så vi kan leve et stille og fredelig liv med gudsfrykt og verdighet i alt.»

    Den klassiske Whig-liberalismen, i motsetning til den radikale liberté fra den franske revolusjon (her finner vi Burke solid plassert) handler om å skape livsforhold der dette er mulig. At friheten av noen brukes på en måte som ikke vekker almenn begeistring, eller noe vi ikke liker, er noe vi må leve med.

    Nettopp denne formen for liberalisme gjorde at den katolske kirke igjen har kunnet etablere seg i protestantiske land. (Og her er materiale for nok en doktorgrad, tror jeg…)

  4. juni 15, 2008 ved 7:50 pm

    Takk for korreksen på namnet, det gjekk litt fort – eg har retta det. Ein positiv kar!

    Ja, Langslet – men: det det blir lett «husk»! Ein må ta seg litt saman for å forbinde dagens Høgre med han. Det kan vere teikn i tida på et ein prøver å fornye seg, som t d nystarten av Minerva (har blitt bedt om å skrive ein artikkel der; Roma -reisa har forsinka det, dessverre..), men eg trur at ein reint sekulær konservatisme blir tynn.

    Bra at ein då er meir positive til kristendomen igjen, men (fleire «men» her): det må ikkje bli for eklektisk, og det må vere nokon som verkeleg er truande/praktiserande innimellom, elles blir det også for veikt. Tenkjer på Maurass sin «Action Francaise» som eit skrekkdøme på ideologisk/nasjonalistisk bruk av katolisimen. Ein mann som Bernanos braut med det. Eg er fed up av «kulturkristendom» etterkvart.

    Og: Det er ikkje mange i korkje unge- eller eldre Høgre som i dag vågar å ta ein støyt på abortspørsmålet, kyrkja sin familie- og seksualetikk o l. Så vakuumet er så stort, det er så mykje som må gjenopprettast før ein kan seie at det er eit vettugt innslag av kristendom i dei konservative miljøa i dag. OBs: eg meiner ikkje at konservatismen skal/kan gå inn for ei total gjenkristning av Noreg, men ein meir seriøs og forpliktande referanse til den kristne tradisjonen må til.

    Bra med ein viss Whig-liberalisme, ja! Eg er ikkje mot all liberalisme; eit pragmatisk-liberalt samfunn er eg for. Det er den absloutterte liberalismen vi må kritisere; både som a-moralsk individualisme og som økonomisk «frislepp» av profitt- og konkurransevesenet.

    Veldig to the point det bibelordet du viser til. Som i oldtida vil kyrkja leve i eit stort, offentleg rom som må gi plass for mange livsformer; men ho må be for det sekulære samfunnet og føre sitt eige liv på ein verdig måte. Både for truande og sekulære tek det tydelegvis tid før denne «modellen» klarnar, vi er så vane med å tenkje statleg einskaps-samfunn, enten det er religiøst eller a-(nti) religiøst.

    For min del kan eg ikkje ta på meg fleire doktorgradar, men eg kjem gjerne i ein Høgre-samanheng og diskuterer dette. Ein preikebror stiller opp overalt..

  5. 5 w
    juni 16, 2008 ved 1:59 am

    Verdibørsen bør vera plassen! Då er me fleire som får følgja med.

  6. juni 16, 2008 ved 5:31 am

    Gjerne det, men det er nok opp til Verdibørsen. Trur ikkje preikebrør er «børsnoterte»… 🙂

  7. 7 Alexander
    juni 16, 2008 ved 2:28 pm

    Jeg har så langt ikke fått tak i Isaksens e-postadresse, men han har et innlegg her:http://www.minerva.as/?vis=artikkel&fid=2573&id=0506200810214113581&magasin=ja

  8. 8 Alexander
    juni 24, 2008 ved 11:17 am

    Det jeg mente, var at på den ene siden sies det at Kirken ikke skal kompromisse med sin egenart for å bli en massebevegelse. På den annen side kritiseres Høyre, og andre partier (som altså er de politiske massebevegelsene) for som parti å ha et verdigrunnlag som ikke stemmer med Kirkens.

    Jeg er enig med det du sier her:

    «Den moderne staten må vere open og pragmatisk – og i denne tydinga ‘liberal’. Difor menier eg òg at det er svært vanskeleg i dag å snakke om noko eige verdigrunnlag for staten. Det blir for tynt, og berre tilslørar …»

    Nå er det en debatt om hva «liberal» skal bety. Sjekk linken i kommentaren over, hyperkoblingen virker ikke, men den kan klippes og limes.

    Som jeg har nevnt tidligere, er jeg for den klassiske whig-liberalismen, som også kan kalles verdi-konservativ, men også liberal-konservativ. Her er det viktig å ha tungen i den rette munnen (sa brura…). Det er også noen som ser liberal-konservativ som noe annet enn verdi-konservativ, der «liberal» betyr «sosial-liberal» og «konservativ» betyr «…ehh…» . Men det er en gliiiiidende overgang, og mange sosialliberalere vil kalle seg «verdi-konservative», men da regne «likhet» osv. som verdi.

    Høyre har i moderne tid alltid huset begge parter, derfor har Høyre aldri tvunget sine representanter i den ene eller andre retningen. Eksempelvis var det flere Høyrerepresentanter som stemte mot den nye ekteskapsloven. Frp er sleipe taktikere som visste den ville bli vedtatt uansett, så de stemte mot for å stjele stemmer fra Krf.

    Det som hadde vært mest fair etter den nye loven, var at ekteskap i lovens forstand var noe man gjorde sivilrettslig, og at eventuell kirkelig velsignelse kom i tillegg, slik det er i bla. Nederland.

    I det store og hele handler mye av dagens rettighetstankegang om: «Jeg vil ha alle rettigheter, ingen plikter, jeg skal fritas for konsekvensene av de valg jeg tar, og Staten skal betale for alt sammen, Hurra!»

  9. juni 24, 2008 ved 2:13 pm

    Sjølv om kyrkja og eit politisk parti er ulike storleikar, har dei begge det til felles at dei må ha integritet, ein «filosofi» som har substans. Elles hamnar begge i opportunisme, frå det sublime (Høgre og SV, kanskje?, skjønt «sublimt» er å ta sterkt i..) til det vulgære (FrP, kanskje? I kyrkjeleg samanheng vil dette tilsvare ein skala frå liberalteologien via folkekyrkje-ideologien til råskinns-predikantar – som vi truleg ikkje har i Noreg..)

    Mitt poeng er at både høgresida og venstresida går ein god del på tomgang i dag. Venstresida vil vere idealistisk, men heng i praksis med på den ekstreme liberalismen og individualismen. Høgre vil vere «konservativt», men er også i praksis svært tilpassa siste moralske mote. Dei Høgre-representantane som stemte mot den nye lova, har ikkje markert seg sterkt. Og abortlova? Kan eit parti som ikkje unisont er mot den, kalle seg «verdikonservativt»? Kva meining har det ordet då?

    Eg trur at tomgangen skuldast at ein har tært bort den siste rest av kapital frå den kristne arven (i menneskesynet, ikkje minst). Det som er av positiv nyorientering i Høgre m o t dette, har for lite kjøt og blod. Det må vere nokon som kjenner ei verkeleg kristen forplikting for at det kristne idéinnhaldet skal få noko trøkk. Slik som med Langslet o a i si tid. For å seie det på ein annan måte: Kvar er dagens «Langslet» og «Per Lønning»? Inge Lønning er vel den eine eg kan kome på, og han er på tampen.

    Om FrP er vi heilt eninge.

    Men kanskje har du rett i at Høgre i Noreg heile tida har vore «avbalansert»? Eller for å seie det på min måte: har hatt ei lita Machiavellisk stripe i seg, litt lidenskapslaus samfunnsbevaring, litt kjøleg embetsmanns- og direktør-blått ? Det er ei side ved konservatismen som kan ha noko sympatisk ved seg; det litt pragmatiske, som lar ting gå seg til, som avventar…? Men samtidig: Never trust them – når det kjem til stykket.

    Dette er noko av grunnen, trur eg, til at ein mann som Newman, i sin andre livshalvpart, tydeleg reserverte seg mot politiske grupperingar. Han var vel aldri nokon politisk aktivist, men som Oxford-Movement-mann kunne han nok ha mange ting felles med dei konservative. Det potensialet vidareførte han altså ikkje. Trur at også Colerdiges relasjon til Toryane hadde noko av det same. Han var fyrst og fremst kristen.

    Der er vi i dag. Bokstaveleg tala – for i dag formiddag rusla eg ein tur til den antikke basilikaen San Georgio, ein gong kardinal Newmans titularkyrkje, den kyrkja eg tiilfeldig gjekk innom då eg kom til Roma i februar; måtte bort og seie takk og adjø. Der står minneplaketten for Newman i veggen, slik eg har sitert før her i bloggen; det står at han var ekumen, teolog, kardinal etc; sed ante omnia Christianus, fram for alt kristen.

    Sic!

  10. juni 24, 2008 ved 3:32 pm

    No har eg også lese Torbjørn R I « artikkel på linken og dei to meldingane (Vanebo og Snoen). Eg har ikkje lese T R Is bok endå, men det eg elles har lese, gjer at eg er nok så samd med Vanebo og Snoen at han er meir liberal enn konservativ. Ein liberal med meir bremser enn dei to andre. Konseravatisme er ein veldig stor sekkk; men om vi skulle snakke om ein evt. verdi-konservatisme, har Isachsens «ny-Høgre» alt for tynne bein å stå på -m a fordi tilhøvet til kristendomen er så laust og eklektisk. Vanebo og Snoen har det lettare; dei er jo sekulære og skruppell-lause liberalistar. Fullt ut.

  11. 11 Andreas S
    juni 24, 2008 ved 4:05 pm

    Jeg har heller ikke lest Torbjørn sin bok, men jeg hørte ham prate om den under «Morgenblad-samtalen» for noen uker siden. Jeg fikk følelsen av at mye av det han kaller konservatisme er ting som ligger til grunn for alle moderne vestlige demokratier, og som alle partier egentlig er enige om (f. eks. rettsstatprinsipper).

  12. juni 24, 2008 ved 9:13 pm

    Når det gjeld den økonomiske liberalismen, er han jo i overkant positiv til den – og den går jo så det susar. Så noko konservativ reform der, ser eg ikkje for meg. Med det Høgre han er ein sentral-figur i.

    Og dei djupare «verdiane» – kvar skal dei kome frå? Det finst jo ingen «verdi-produktive» institusjonar eller miljø eller tradisjonar som the coming men and women i Høgre har noko intensivt tilhøve til. Det er ikkje mogeleg å vere ambisiøs politikarar og samstundes fordjupe seg slik det trengs. Du ryk i nominasjonar og ved val. Han må fyrst hoppe av. Take a stand. Og så eventuelt bli så bra at dei ikkje kan kome utanom han. Men då skal mange ting klaffe.

    Og dette gjeld generelt om det å vere (ungdoms-)politikarar i dag. Det er rein teaterskule.

  13. juni 24, 2008 ved 9:20 pm

    Men eg trur han kan ta eit anna grep, viss han vågar!

  14. 14 wen
    juni 25, 2008 ved 12:46 am

    Eg tykkjer Alexander er svært overflatisk og lettvint i si vurdering her:
    Eksempelvis var det flere Høyrerepresentanter som stemte mot den nye ekteskapsloven. Frp er sleipe taktikere som visste den ville bli vedtatt uansett, så de stemte mot for å stjele stemmer fra Krf.

    Høgre er altså bra, flere stemte i mot! Men trass i mange timars debatt, både i Odelstinget og Lagtinget, var der berre ein representant frå Høgre som tok ordet mot ekteskapslova. Er ikkje heilt sikker på kor mange som røysta mot, men kanskje var det 3 av 23. Den eine etter den andre har tvilt seg fram til sitt standpunkt. Kva for ankerfeste har dei?

    Har ikkje sett at Frp-representantane har tvilt seg fram. Nokon, kanskje mange, har vel gått etter magakjensla. Alle stemte i mot, og då er dei sleipe taktikarar! Det liknar på ei programforplikting til å hetsa Frp, og det er vel ikkje ein verdikonservativ verdig…

    Lovforslaget var særs dårleg førebudd, og det må koma nye lovendringar som ein følgje av at lova ikkje samsvarer med anna lovverk. Alt gjekk likevel gjennom, med velsigning frå eit overveldande fleirtal i Høgre. På heimesida til Høgre vedgår dei at der er ulike meiningar i partiet om ekteskapslova, men det er berre fleirtalet sine synspunkt som blir refererte.

    Frp sine elles ofte enkle løysingar samsvarer med det enkle faktumet at homofile/lesbiske ikkje kan få ungar på naturleg måte. Ekteskapet er primært ei ordning for samliv med sikte på å danna familie.
    Dei er inkonsekvente når dei viser til barnekonvensjonen og tillet assistert befruktning for heterofile par, men sleipe taktikarar er dei ikkje for det.
    Både Alexander og fr Arnfinn bør sjå at frp-representantane faktisk er på linje med breidda i folket, med mange veljarar i alle parti, og dei handlar ikkje mot sine eigne standpunkt før stortingsvalet i denne saka. Det kan dei få honnør for.
    Magakjensla treng ikkje vera ei dårleg rettesnor. I alle fall ikkje når ein ikkje elles får ting til å henga saman.

    Då Frp ville ha Stortinget til å hindra nedlegging av Norsktoppen på NRK, gjekk det opp for fleire at dei tek til fornuft når det gjeld! Dei skjønar at liberale idear ikkje alltid gjev ynskja resultat. Det må styring til. Nokon kan nok ha eit meir avslappa tilhøve til rørsla.

  15. juni 25, 2008 ved 5:39 am

    Takk for korrigering. Eg var kanskje for rask med FrP i dette høvet; har vore litt for langt unna dette halvåret til å få med meg heile prosessen rundt den nye lova.

    Igjen: når eit stort parti som Høgre endar opp med neste unison støtte for å i røynda å avskaffe den kanskje mest universelle- og den eldste samfunnsinstitusjonen vi kjenner, så å seie «på ein, to tre», – då bør tilnamnet «konservativt» sitje langt inne. Gravferda har funne stad i «stillhet».

  16. 16 Alexander
    juni 25, 2008 ved 6:25 am

    Wen, ikke hets, kun vennskapelig erting :-).

    Arnfinn, glidningen jeg nevnte, går nok i sosialliberal retning, jeg tror du har rett i det.

    Andreas S, alle partier slutter seg til moderne rettstatprinsipper med munnen, men det må også gjøres i praksis, også når det betyr tap av kortsiktig politisk gevinst. Og det betyr høye skranker for statens inngripen. Her er konservatismen i H intakt. Og det er faktisk et antik prinsipp, mer enn moderne, for allerede der ser vi skranker for hva Staten kunne gjøre med borgerne (det moderne ligger i at alle er borgere).

  17. juni 25, 2008 ved 7:27 am

    Sant, sant – men det er som Per Lønning nyleg sa: Med tanke på det å setje grenser for «statens inngripen», kan ein alltid stole på Høgre når det gjeld skattar og pengespørsmål. Når det gjeld større verdiar, som liv (abort) og samliv (eksteskapslovgjeving) og kulturspørsmål, er partiet fullstendig trulaust. Pragmatisk materialisme. Trist. Er det ingen som kan gjere internt anskrik?

  18. 18 Alexander
    juni 26, 2008 ved 6:12 am

    H fristilte sine representanter også i 1978, da Langslet var formann i kirke- og undervisningskomiteen. Pragmatisk, ja, materialistsik, tja. Hva som er troløst i kulturspørsmål vet jeg ikke, men når det gjelder abort og ekteskapslovgivning synes jeg det blir feil å kritisere et sekulært parti for ikke å ha Kirkens syn i sin politiske plattform. H gir faktisk folk rom til å være ueninge i om dette, mens venstresiden legger det motsatte syn i sin plattform.

  19. juni 26, 2008 ved 7:08 am

    Med kulturspørsmål meiner heile utviklinga av kulturen/sivilisasjonen, kva slags grunnpreg den skal ha. Eg meiner Høgre har vore med på det kulturskiftet som gradvis har funne stad, frå ein kristen kultur til ein etter-kristen.

    Du har rett i at venstresida har hatt ei meir offensiv kristendoms-kritisk line. Men heile poenget her er jo at Høgre stiller som eit alternativ; som eit konservativt parti – og at det gjev visse forventingar om å ta vare på ei overlevering. Høgre er eit «sekulært» parti, som politisk parti, ja; men igjen: Det har, også som konservativt parti, ynskt å markere seg som positivt til den kristne kulturarven. Det fair enough at ein ikkje lenger vil/kan gå så sterkt for det, men då bør det flaggast tydeleg. Ikkje berre det kristne, men også det «konservative», synst eg og mange med meg, er blitt uttynna, og at partiet er blitt eit liberalt parti som stort sett også godtek dei vanlege kulturradikale verdiane.

    Når dette er sagt, må eg innrømme at eg har ikkje forventingar om sterk kristen markering i storsamfunnet i dag i det heile. Det beste ein kan vente, er -som du med rette har minna om – eit frirom for ulike kulturar og samfunnsformer i det større «rammesamfunnet» (som eg kallar det).

    Det er, som sagt, fair enough, men tida er inne for å sie det som det er.

    I og for seg burde så allmenneskelege saker som abort (liv/menneskeverd) og ekteskapslovgjening (den mest allmenne av alle institusjonar, så langt) ikkje vere noko som berre hadde med «Kirkens syn» å gjere, men med vanleg etisk forplikting – noko som ein nettopp burde forvente av eit kvart politisk parti. Ikkje minst eit konservativt, altså. Men: Snipp, snapp, snute – eventyret er ute.

    Eg meiner det er viktig å arbeide for fornying også i dei politiske miljøa og har respekt for dei som engasjerer seg med det! Det krev stor integritet og intensitet. Og ei klår, kristen røyst, meiner eg. Veldig bra at vi har kunne diskutere desse spørsmåla her også! Det er lærerikt – for meg, i alle fall. No reiser eg frå Roma (toget går om ein time) og er litt meir til- og frå på bloggen. Men eg får nok sjekka av og til – så send gjerne fleire kommentarar! GOD SOMMAR, Alexander og andre!

  20. 20 wen
    juni 26, 2008 ved 11:29 pm

    Alexander, nå kan du koma ut av skåpet og seia kva du tenkjer om desse Frp-arane, som trass alt, i tråd med ditt syn, stemte mot ekteskapslova.
    Dei har 38 repr. på Stortinget, mot 23 i Høgre. Meiningsmålingane tyder på at oppslutnaden vil halda seg eller auka.
    Venskapeleg erting! Den må du lenger ut landet med…

  21. 21 Alexander
    juni 27, 2008 ved 5:24 pm

    Ut av skapet? Hva eeeer det du insinuerer! Fra spøk til side, som min gamle norsklærer pleide å si, så opplever jeg Frp som opportunistiske (som er noe helt annet enn å være pragmatisk). For eksempel stemte de for liberalisering i den siste tunge bioteknologisaken, mot stemmene til partiene bak Bondevik II. ”Ingen vet hvor Hagen hopper”, som ordtaket sier.
    Denne opportunismen kan være irriterende i media, og i forhold til at partiet er i opposisjon på nasjonalt nivå. I lokalpolitikken derimot, viser det seg at de kan samarbeide godt, både med sentrum/høyre, og (til Martin Kolbergs fortvilelse) venstresiden. Det finnes en masteroppgave i statvitenskap som viser at politikken Frp fører i posisjon i lokalpolitikken i stor grad er influert av politikken som ble ført av partiet som tidligere var i posisjon, uavhengig av partifarve.
    Frp skal ha honnør for sin evne til å mobilisere, og har bygget opp et imponerende partiapparat . Erfaringer fra lokalpolitikken viser at ansvar ansvarliggjør dem. Derfor tror jeg de vil ha godt av regjeringsmakt, men det håper jeg vil skje i en bredest mulig koalisjon. Det vil bringe frem det beste av Krf, og jeg mener også Krf bringer frem det beste i de andre partiene.

  22. 22 wen
    juni 27, 2008 ved 6:03 pm

    Javel, nokså standard vurdering. Men kan du utdjupa siste setning?

  23. 23 Alexander
    juni 28, 2008 ved 11:00 am

    Jeg mener Krf styrker forankringen i den kristne tradisjon i den borgelige koalisjonen når de er med i den, på den måten bringer de frem det beste i de andre partiene.

    På den annen side hører Krf hjemme i en slik koalisjon, ved å forplikte seg til et samarbeid er Krf på sitt beste, i motsetning til når de flørter med venstresiden.

    Dessuten er dette også noe som irriterer Martin Kolberg, og alt som irriterer Martin Kolberg er positivt.

  24. 24 wen
    juni 28, 2008 ved 3:37 pm

    Ok. Dessverre tykkjer eg at du har eit godt poeng i siste setning….
    elles kjenner eg meg bortimot heimlaus akkurat nå for tida, ettersom eg lurer på om eg skal betala medlemspengar til partiet mitt neste gong. Men ser ikkje alternativ til demokratiet bygd på parti slik me har det. Og då er det eit poeng at folk også er medlemmer i partia. Eg likar ikkje dei trulause, eigentleg ikkje i noka tyding av ordet, derfor har eg eit problem…

  25. juni 28, 2008 ved 4:11 pm

    Bra diskusjon. FrP «tar» av og til magekjensla i «folket»; ei side ved populismen. Risikabel affære, men også naudsynt. I den norske opinionen er det for tida mange paradigmeskifte, mange «magekjensler», brytningar mellom å godta den ikkje-kristne etikken og å kjenne seg totalt ubunden av han. Homofili-spøsmålet er eit godt døme på dette. FrP har i spørsmålet om ekteskapslovgjevinga «tatt» den kjensla som endå ligg der; at no skjer det noko veldig drastisk. Så eg trur ikkje dei er berre opportunistiske i dette. Men vil det halde? Kor konsistent vil det vise seg å vere? Folkemeininga er ofte oppriktig – men også ofte upålitetleg. Frå «Hosianna!» til «Krossfest!» kan vegen vere kort…

    Kristne kan i dag ikkje identifisere seg fullstendig med dei politiske partia. Ein vil meir og meir måtte vere primært ei kristen røyst inn i alle samanhengar. Ein må kunne engasjere seg, kanskje vere partimedlem osv, men ta vare på sin fridom, våge å seie frå. I alle parti er det ein «Martin Kolberg» som må irriterast.

    Veldig mykje av det byggjande arbeidet er i dag «utanomparlamentarisk», meiner eg. Ein kan ikkje (lenger) identifisere samfunnsengasjement og partipolitikk. Det monopolet må brytast opp.

  26. 26 wen
    juni 29, 2008 ved 10:13 pm

    Monopolet er brote opp. Men det er ikkje nødvendigvis så bra.
    Ei lita pressgruppe som Humanetisk Forbund, med omlag 70.000 medlemmer, har fått eit kollosalt gjennombrot, ikkje berre i form av politiske vedtak, men i folk sine hovud.

    LLH, Landsforeningen for lesbiske, homofile, bifile og transpersoner, med omlag 2300 medlemmer, likeså. Eg meiner at dei skal få arbeida for sine saker, og dette er faktisk ikkje eit innlegg mot dei homofile. Men dei skal heller ikkje få makt til å definera og overstyra eit stort fleirtal. Demokrati er å ta omsyn til mindretal, ikkje å la mindretal leggja alle premissar.

    Eit problem med partiorganisasjonane nå for tida, er at dei ikkje er økonomisk avhengige av medlemmene. Då treng dei heller ikkje å ta omsyn til medlemmene. Partieliten kan gjera som dei finn det for godt. Likevel, der er ikkje eitt svar på utfordringane her heller.

  27. juni 30, 2008 ved 8:59 am

    Svarar frå «Gertrudenkrichhof» i Hamburg, ventar på toget til Køpenhamn..:

    Ja vel; grupper og pressgrupper er oppe og går. Veldig sunt for partipolikarane som er blitt ei overstimulert kvasi-yrkesgruppe, både lokalt, regionalt og særleg sentralt. Det politiske høyrer heime der folk vert inspirerte til å tenkje, der dei kjennner at det nyttar å handle, der dei har ei kjensle av fellesskap. Kven opplever dette i partistrukturane i dag? Gjæsp, seier eg.

    Sant at t.d. lobbyistar og pressgrupper har pusha folkefleirtalet i spørsmåla om seksual-og familieetikk. Kanskje slue, men dei har i alle fall trøkk (må eg seie, sjølv om eg er usamd med dei). Kvar er trøkket i partia? i kyrkjene? Vi bør ta det som ei utfording. Sjølv meiner eg at kampen for dei etiske sakene, for kyrkjene sin del, i dag må konse meir på verkeleg påverknad på folks liv. Dei parlamentariske/juridiske prosessane avheng av haldningane hjå folk flest. Det er der det har svikta. Meir om dette.

  28. 28 wen
    juni 30, 2008 ved 10:05 am

    Så sant, så sant!
    Eg er jo svært nøgd med at andre små organisasjonar, der eg er medlem, får gjennomslag! Det er mykje meir gjevande å vera med i små motstraums aksjonar/organisasjonar enn i dei store dvaske.
    Så kritikken går ikkje mot dei små hissige, det verkar berre slik…
    Kritikken går mot dei svevnuge, dei som ikkje oppfattar kva som skjer rundt seg.

  29. 29 Alexander
    juli 2, 2008 ved 7:33 pm

    Jeg vil konkludere med å sitere G.K. Chesterton: » As much as I ever did, more than I ever did, I believe in Liberalism. But there was a rosy time of innocence when I believed in Liberals.»

    Jeg la forresten ut et par linker til essays om konservatisme og liberalisme, men de er «awaiting moderation». De om konservatisme er skrevet av Langslet, Henrik Syse og T.R. Eriksen.

  30. juli 2, 2008 ved 8:18 pm

    Skal sjekke linkane så snart eg kan. Kanskje best å ta ein sommar pause i debatten no. Drar til Sunnmøre i morgon…

  31. 31 Maria
    juli 11, 2008 ved 8:36 pm

    Det gleder meg at dere har debattert kjønnsnøytral ekteskapslov og partienes rolle i denne prosessen. Jeg kommer fjorten dager for sent inn, men håper noen kikker inn her etter sommeren…

    P. Arnfinn, du er inne på noe svært viktig når du sier følgende: «I og for seg burde så allmenneskelege saker som abort (liv/menneskeverd) og ekteskapslovgjening (den mest allmenne av alle institusjonar, så langt) ikkje vere noko som berre hadde med “Kirkens syn” å gjere, men med vanleg etisk forplikting – noko som ein nettopp burde forvente av eit kvart politisk parti. Ikkje minst eit konservativt, altså. Men: Snipp, snapp, snute – eventyret er ute.»

    Jeg er helt uenig med deg i at eventyret er ute. Kanskje for ekteskapsloven, men kan LLH (nå LHBT), så kan vi! Livsvern og en familieivaretagende politikk er SVÆRT viktige saker ikke å gi slipp på, men tvert om komme inn med banebrytende og tydelige forslag til. Min visjon: En familieorganisasjon med bredde og en etisk forankring i tråd med kristentroen. Den viktigste seieren i kampen om kjønnsnøytral ekteskapslov har få sett: Nemlig den styrkede enheten mellom de forskjellige kristne kirkesamfunnene. Familiepolitikk forener mange.

    Og her må vi samtidig være villige til å slaktes for troen! Veien fra Halleluja til Korset ER kort, ja.

    God sommer! Snart er fjellheimen også min tumleplass, om enn litt lenger sør: Hurrungane i Vest-Jotunheimen er en favoritt!

  32. juli 12, 2008 ved 3:59 pm

    Eg meiner ikkje at vi har grunn til å resigere, men det blir viktigare å hjelpe kristne/katolske kristne og alle menneske av god vilje til å vite kva norm som gjeld og å praktiserer det, uansett kva storsamfunnet måtte meine – enn å prøve å endre lover i eit samfunn som ikkje lenger har moralsk vilje til å fylgje det kristne synet/natur-retten. Det er draumen om eit kristent einskapssamfinn som er «eventyret » som er «ute».


Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s


kategoriar


%d bloggarar likar dette: