18
Jun
11

homiletica: Det evangelikale og det sakramentale (Apostelgjerningane 2, 29-47)

Bibeltime på Pastor- og arbeidarmøtet for Den evangelisk-lutherske Frikyrkja, Fredtun, Stavern, 9/6-11. Manuskriptet er stikkordmessig/»kompaktutgåve». Sjølvvald tekst (Apgj 2, 29.47).

Innleiing

Ein pinsetekst. Som handlar om den fyrste apostoliske, offentlege forkynninga av Jesus Messias – og om korleis denne høyrer saman med gudsfolket, med kyrkja. Pinsedagen er både ein kerygmatisk dag og ein ekklesiologisk dag. Det handlar om Jesus Messias og om det messianske folket.

Temaet kunne vere: Det evangelikale og det sakramentale (for ikkje å seie det katolske). Dessverre blir dette ofte sett som motsetningar, mens det i røynda høyrer saman.

1.Det kerygmatiske

Kerygma – sentralbodskapen, det apostoliske Kristus-vitnemålet. Som kan sondrast frå dogma og katekese. Same grunninnhald, men ulik vinkling, aksent, funksjon.

Dogma – trusvedkjenninga (symbolet), trusregelen (Regula fidei); fyrst hemmeleg overlevert (arkandisiplinen), det handlar om eit mysterium. Dette er ein veldig neglisjert dimensjon i vår teologiske tradisjon. Alt skal vere greitt, ope og inkluderande ; Jesu likningar – ikkje flat pedagogikk, men mysterie-kode. Openberra for dei små og uymyndige, motteke i den gode jord, høyrt av dei sokm har øyre til å høyre, perler som ikkje skal kastast for svina; det har med omsorg for mottakinga å gjere. Vedkjenning: ”Jesus er Herre”. Overlevering: Kristi oppstode (1 Kor 15), Nattverden (1 kor 10..

Katekese – den sunne læra, parenesen..

Vi skal passe oss så ikkje alt blir det same, oftast at alt blir kerygma.

Kerygmaet: 

Messias-lovnaden, overgjevinga og døden, oppstoda og domen. Legg merke til sigertonen: Ref til Sal 110, typisk/viktig i apostolisk teologi og forkynning.

Og apellen til omvending, bot. Personleg, lokal, universell.  Det Du er kalla til å ta i mot, er universelt viktig, allment, ikkje ”smakogbehag”-greie. Det universelle er ikkje abstrakt, svevande, men gjeld ”deg”, din familie, din nasjon (folkeslag). Obs på eit spekter av adresser, men med den einskilde som  hovudadressat. Jfr dåpen og katekumenatet; ein for ein.

Den offentlege, pågåande, proklamerande Kristus-forkynninga og botsforkynninga er situert i grensesonene, på frontane. Mellom GT og NT, mellom jødedom og kyrkje, mellom kyrkje og heidenskap.

Kva då med ein situasjon som vår avkristna eller etterkristne situasjon? Skjønn! Men vi må våge å realitetsorientere oss: Manglande tru, manglande kunnkap, delvis motstand – men også interesse, søken… Vi må våge å vere både apologetiske og vegleiande, utfordrande og generøse. NB ikkje alt på ein gong: ei hushalding, ein økonomi (fast føde når det kan fordøyast/ alt for alle for om mogeleg å vinne nokon). Dessverre vekslar det ofte mellom oversnill ”bekrefting” og gravalvorlege parolar (Wisløff-kopiar, Hallesby-kopiar, Billy Graham-kopiar; jfr ”Elvisar”); å setje på ’teologisk vibrato’ er ikkje nok.

2.Det sakramentale/ekklesiologiske

Oppgjer med individualismen. I teksten frå Apgj, som vi las,  er både forkynnarane og dei som høyrer, ekklesiologisk funderte. Det er gudsfolket som er arenaen. NB referansen til det GT-lege gudsfolket, men universell utviding. v39 (siter)

Bota> dåp! (”Kva skal vi gjere brør?”)

Kyrkja ER der, ho blir ikkje organsiert av dei truande, dei blir ”lagde til”. Kyrkja er primær i høve til den einskilde truande. P d a s: Ein blir initiert i kyrkja individuelt, gjennom katekumenatet og initiasjonssakramenta.  I dag: Kyrkja veks/kristendomen vinn innflyting gjennom at menneske kjem til tru og tek til å praktisere henne; kyrkjeleg.

Det kyrkjelege livet, den kyrkjelege røyndomen har visse bestanddeler:

-Apostolatet. Ein struktur.

-Ein doktrine (den apostoliske undervisinga/læra)

-eit sakramentalt liv (brødbrytinga)

– eit bøneliv (NB bønetidene )

-ein sosial/diakonal/økonomisk fellesskap.

Kyrkja er eit ordna samfunn, eit sakramentalt samfunn, eit lære-samfunn, eit diakonalt samfunn.

Og dermed: Eit verkeleg samfunn, ein polis, Civita Dei, Guds husfolk.

Eit forpliktande samfunn (”Dei heldt trutt fast ved…”).

Avsl/poengtering

Peters pinsepreike hjelper oss å halde saman det vi ofte skiljer fråkvarandre. Ei dubbel og gjensidig utfordring:

>Utfordringa til katolikkar: Evangelisk medvit om å vere apostolisk, evangeliserande, ikkje masse- eller folkekyrkjer..

>Utfordringa til evngelikale: Katolsk medvit om å vere kyrkje, ha djupne, ha overlevering, ha liturgi og sakramental realisme..

Reklame

0 Svar to “homiletica: Det evangelikale og det sakramentale (Apostelgjerningane 2, 29-47)”



  1. Kommenter innlegget

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s


kategoriar


%d bloggarar likar dette: