14
Okt
08

nota bene: Når Dagbladet «goes Catholic»

denne kronikken stod på prent i Dagbladet, sundag 12/10 (s 35), under tittelen: «Antikatolisisme». Han er også lagt ut på nettsidene(debatt). Dagbladet bad underteikna om å skrive kronikken som oppfylgjar i «serien» som har gått i det siste, om konvertittar og katolisisme..

No skriv også Dagbladet om den katolske kyrkja. Ikkje berre spydige leiarartiklar og nedlatande kommentarar, men side opp og side ned i Magasinet og i hovudavisa. Den store reportasjen om elitekonvertittane nyleg er fascinerande lesnad, og det som eigentleg fascinerer, er at det kan lesast i Dagbladet. Etter reportasjen fylgjer usvikelege Gelius opp med eit lesarinnleg i kjempeformat.

Sjølvsagt har konverittreportasjen – ein serie mini-intervju med kjendiskonvertittar frå Oslo-regionen – Dagbladets vanlege antikristne og antikatolske sebrastriper. Det er likevel ein annan vri å spore. Fleire av intervjuobjekta slepp til med oppriktige ytringar, sjølv om nokre av dei sikkert er blitt vinkla litt i hytt og pine. I faktaboksane får ein fram ein god del grei informasjon; som rett nok ikkje røpar ein veldig sofistikert kjennskap til materien. Men alle monner drar.

Mi fyrste innvending er at utvalet av konvertittar er svært einsidig. Det er – som Dagbladet sjølv – temmeleg Oslo-sentret. I dag blir folk også katolikkar på rare plassar som Sunnmøre og i bygde- og distrikts-Noreg elles. Biletet av den typiske konvertitten som lett liberal høgremann, matmons og vinkjennar med kulturelle preferansar for Italia og Frankrike, har endra seg raskt. Det finst også stadig fleire konvertittar som ikkje har hatt trong for å distansere seg så veldig frå mørke pietistar og trasige pinsevener. Tvert om er det mange som i dag oppdagar at tradisjonell, folkeleg norsk kristendom slik du finn han i vekkingsrørslene, har mange felles trekk med den katolske trua. Nye alliansar oppstår; i dag får dei katoske prestestudentane ein del av si teologiske utdanning på Menighetsfakultetet og ein av dei mest prominente leiarane i den katolske kyrkja i dag, kardinal Walter Kasper, er ein av føredragshaldarane ved hundreårsjubileet for Menighetsfakultetet!

Dette uroar nok nokre av elitekonvertittane og gjev Dagbladet høve til å grøsse endå meir frydefult over katolisismen. I alle høve skiplar det biletet av ein reint sentrumsbasert og urban konvertittprofil. Sjølv synst eg at nokre av dei som var intervjua, kunne synt større truskap mot kyrkja enn det dei gjorde med sine raske dissensar om kondomar, kvinnelege prestar og samkjønna ekteskap. Dei har faktisk heilt friviljug og med handa på Evangeliet lova å tru og vedkjenne det den katolske kyrkja ”trur, lærer og forkynner”.

Verre blir det når dei store rikssynsarane skal sleppe til med sine visdomsord. Over-synsar Hylland Eriksen går friskt ut med teoriar i rein Da Vincikode-stil: Det katolske presteskapet har ei ”enorm makt” og elitekonvertittane utgjer sannsynlegvis eit obskurt nettverk. Etter messa møtes dei sikkert for å rådslå om katolsk maktovertaking i Noreg og for å utplassere kvarandre i viktige posisjonar. I tillegg kan dei ”ringe hverandre etter å ha vært med på vakre ritualer og knytte sterke bånd”. På tide at Dagbladets undersøkjande journalistikk får slike skumle konspirasjonar opp i dagen. Dette skulle vi ha visst før.

Eit par dagar etter denne store avsløringa kjem Gelius på banen.
Den katolske kyrkja undertrykkjer menneske og er motstandar av demokrati og menneskerettar. Elegant går han forbi kyrkja sin enorme sosiale og karitative innsats verda over, med undervising, sjukehusdrift og arbeid for fattige og underpriviligerte – utført av tusenivis av ordenssystre, ordensbrør og lekfolk utan løn og som eit livskall. Gelius har heller ikkje fått med at kritikken av den latinamerikanske frigjeringsteologien ikkje dreia seg om å vere mot menneskeleg og politisk frigjering, men om å verne den åndelege dimensjonen i kyrkja og teologien. Katolsk kristendom handlar om å tru på Gud, trass alt.

Utåleleg for Gelius er også den katolske prakten, med katedralar ”av gull og marmor”. Kanskje han tenkjer på Operahuset? Den katolske kyrkja – som andre historiske kyrkjesamfunn – sit på store institusjonar og ein omfattande estetisk arv frå epokar då kyrkja var dominerande i samfunnet og ivaretok svært mange, for ikkje å seie ikkje dei fleste, samfunnsoppgåvene. At dette i dag skulle representere økonomisk rikdom og overflod, er rein overtru. Det same må seiast når det gjeld den seigliva myten om kor velståande det katolske presteskapet er. Ei norsk statskyrkjeløn er nok langt å føretrekkje framfor ei katolsk. Heller ikkje ein katolsk biskop eller prelat tilhøyrer nokon lønsleiande overklasse. Kvar har Gelius sine informasjonar frå?

Som Hylland Eriksen, køyrer Gelius også opp skrekkvisjonen av det katolske maktapparatet. Det burde vere klårt at ei kyrkje som trur at Kristus er kyrkja sin Herre, ikkje utan vidare kan vere basert berre på representativt demokrati og fleirtalsmeningar. Er det så oppsiktsvekkjande? Det kyrkjelege hierarkiet, som i grunn og botn ikkje er noko anna enn den verdsvide fellesskapen av katolske biskopar frå alle slags land og kulturar, har sterk lokal forankring som pastorar for det katolske folket. Dei sentrale og samordnande organa for dette, knytt til pavestolen og biskopen av Roma si teneste, er ein nokså nøktern administrasjon (kurien) i høve til svært mange andre byråkrati i verda – særleg når ein tenkjer på at den katolske kyrkja omfattar over ein milliard medlemer. Dessutan. Alle desse ordningane utgjer eit ytre rammeverk som tener til å halde kyrkja saman i tru, lære og liv. Slik framstår den katolske kyrkja som ein internasjonal fellesskap, som motvekt til nasjonalisme og særinteresser.

Kyrkja er ikkje fyrst og fremst ein organsisajon, men eit folk – og i den store og mangfaldige realiteten som er den katolske kyrkja, finst det eit utal av gamle og nye rørsler, ordnar, kloster, kommunitetar og grupper som stort sett styrer seg sjølve. Den katolske kyrkja er meir eit myldrande kaos enn eit korps av soldatar.

På eitt viktig punkt treff Gelius med sin kritikk og indignasjon: Pedofiliskandalane i USA. Det er eit verkeleg skandalon; ei kjensgjerning som med god grunn går på trua laus. Personleg meiner eg at det obligatoriske sølibatet for vanlege kyrkjelydsprestar må kunne opphevast, på line med ordninga i dei ortodokse og orientalske kyrkjene. Det er ikkje ei trussak, og vil truleg gje ei breiare og meir allsidig rekruttering av menneskelege eigenskapar. Sølibatet bør plasserast der det høyrer heime: I ordens- og klosterlivet.

Likevel: Opptrappinga av antikatolske haldningar og ytringar får meg til å fryse på ryggen. Tydlegvis er aggresjonane sterke, ikkje minst i store deler av akademia og media, og vi skal passe oss når toleranseapostlane flekkjer tenner. Eg spør: Er det i ferd med å utvikle seg ein slags ”McCarthyism” mot katolikkar her til lands? Katolisisme er sterke saker, men skikkeleg antikatolisisme er heller ikkje å spøke med.

Det er fyrst og fremst dei sekulære elitane som har stått for definisjonsmakta i den vestlege verda i nyare tid. Kanskje det er på tide å sjekke opp korleis det ligg an med nettverk, hierarki og privilegiium der i garden? Skrekkslagne vaknar dei norske mainstream-elitane opp og anar at ikkje alle kjem til å dele den kulturradikale konsensusen. Det finst- og vil finnast folk som har andre synspunkt på famile-etikk, på seksualitet, abort og offentleg religionsutøving. Ingen av desse, heller ikkje den katolske kyrkja, har planar om å tvinge sine meiningar inn på andre.

Spørsmålet er heller om katolikkar og likesinna i det heile kan rekne med å få lov å leve vidare i dette samfunnet. Spørsmålet er ikkje retorisk.

Reklame

13 Svar to “nota bene: Når Dagbladet «goes Catholic»”


  1. 1 nordiskkatolsk
    oktober 14, 2008 ved 11:25 am

    Amen! Kim

  2. 2 Jsl
    oktober 14, 2008 ved 12:10 pm

    Du er en flott representant for katolske kirke P.Arnfinn. God gave burdens,also shoulders. Stå på! Takknemlig bloggleser.

  3. 4 Herman
    oktober 14, 2008 ved 3:49 pm

    FANTASTISK BRA KRONIKK! Og når skal folk forstå at de katolske kirkene av gull og marmor er en gave til Kristus og hvem som helst ellers som måtte finne på å gå i dem? Prester og munker som «velter seg i luxus» -gå i kirken selv! Ingen stilte spørsmålstegn ved gulltakene til hedningetemplene i fortiden -skal vi tilbake dit? Og når ble kirkens makt så stor og farlig? Før ble den betraktet som god! De første kristne sa: Vi takker deg Herre, fordi du er mektig! Men da var det kanskje litt mer drap på kristne enn i dag -eller? Colosseum gav ihvertfall helt andre assosiasjoner den gang enn i Oslo i dag!

    Fred i Kristus
    Hilsen Herman

  4. 5 Ståle Wilhelmsen
    oktober 14, 2008 ved 5:45 pm

    Du svarte ikke på følgende utfordringer fra Dagbadet og Gelius:

    – Hvorfor er kirken mot kondomer i Afrika når de hindrer AIDS
    – Hvorfor er kirken mot prevensjon generelt i det ekteskapelige samliv
    – Hvorfor nekter kirken samkjønnede par et seksuelt samliv

  5. 6 Herman
    oktober 14, 2008 ved 6:15 pm

    Hei.

    Vet ikke om det var til meg eller til frater Arnfinn Haram du stilte de utfordrende spørsmålene, men den som fulgte med på en Dagsnyttsending i september 2001 (eller 2) fikk da med seg at pave Johannes Paul II gikk inn for å tillate bruk av kondom hvis formålet var å beskytte seg mot AIDS.

    Når det gjelder AIDS, er liksom idéen da at man skal vente med å ha fullbyrdet sex (jeg forstår det slik at dette betyr fullbyrdet samleie) til man har giftet seg med en man vil være sammen med resten av livet. Slik Jesus sier det i Bibelen. Men det er klart at dette slår veldig dårlig an i barer og nattklubber og diskoteker og i Hollywood rundt om kring i verden…

    De andre spørsmålene vet jeg ikke helt om jeg kan svare på, men jeg tror du finner en del om det på nettstedet Katolsk.no, og frater Arnfinn Haram mener det samme vil jeg tro.

    Det viktige er at kirken aldri kan forandre spørsmål og trosoppfatninger over natten, slik et politisk parti kan og må gjøre det. Det er fordi kirken representerer en evighetsdimensjon. Det vil sikkert gå en tid før livet på jorden får lov til å introdusere nye dyrearter etter menneskenes bruk av gjør-det-selv-metoder i forhold til naturen. Det er slike atmosfærer kirken avspeiler, og dermed blir det -kanskje- tillatt å velsigne homofile som vil være sammen resten av livet om la oss si fem hundre år? Og da ikke noe som heter ekteskap, fordi dette ordet betyr samliv mellom mann og kvinne. Men som noe annet. Kanskje jeg vet ikke. Gud vet.

    I mellomtiden er vi nok pent nødt til å leve og la tro.

    Fred i Kristus
    Hilsen Herman

  6. oktober 14, 2008 ved 6:19 pm

    Til Ståle:

    Plassen ein får til kronikk er avgrensa; eit visst antal ord/teikn. Difor er ein nødt til å prioritere. Kronikken var elles ikkje eit svarinnlegg til Gelius berre, men ein meir generell kommentar. Ein kronikk skal ikkje vere eit detaljsvar på andres innlegg; det er eit sjølvstendig bidrag som tek sikte på å markere det viktigaste og leggje eigne føringar.

  7. 8 Blix
    oktober 14, 2008 ved 10:15 pm

    Jeg synes tiden nå er inne til å fortelle både katolikker(som forlengst burde vite) og ikke katolikker at Kirkens prester faktisk IKKE er pedofile. I USA f.eks. foregår slikt misbruk aller minst i katolske miljøer. Mindre enn i de offentlige skoler, hos andre kristne samfunn, muslimer, jøder etc.. Det er tragisk når det skjer, og visse bispedømmer, et på øst-kysten, og et på vest-kysten har dog stygge tall å vise til.
    Vi begynner nå å blir slitne av å høre at vi tilhører en pedofilikirke, og det er på tide at vi «FRESER» tilbake,,,,,,,,,,,,,,

  8. oktober 15, 2008 ved 7:27 am

    Du har sikkert rett. Men for det fyrste skal vi primært «samanlikne» oss med Guds vilje og vårt eige kall; for det andre, er det rett å gjere bot utan sjølvforsvar over lengre tid, trur eg. Og leggje alt i Guds hand. Apologi er nødvendig. Men alt har si tid.

  9. oktober 15, 2008 ved 7:32 am

    Flott Arnfinn. Takk for god og saklig kronikk mot mye av det man møter i dagens samfunn.

  10. oktober 15, 2008 ved 10:34 am

    Dette likte eg. Godt skrive.

  11. oktober 20, 2008 ved 10:14 am

    Veldig bra kronikk, fin lesning. Håper de slipper deg til ofteren.


Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s


kategoriar


%d bloggarar likar dette: