UTOVER

Ferjene på Møre har ikkje berre svele og kaffi, men også trådlaust nett! På veg frå Stranda til Herøy, via Ålesund og Hareid. Eit fantastisk ver, gjennom noko av det vakraste på Sunnmøre, ruta frå Stranda til Sykkylven! Vonar veret held seg til neste vike, då blir det topp-turar!

I kveld er det seminar i Ytre Herøy kyrkje, i smb med Herøyspela. Foredrag. Ciao!

THOMAS APOSTEL

Hans fest er det i dag. Tvilaren blir han kalla. Men eg vil kalle han Den truande. Det er ei tid for å tvile, men også ei for å tru. Ei tid for å virre rundt åleine og tru at det er løysinga, men også ei tid for å samle seg med dei andre på den fyrste dagen i vika, når Den Oppstande er der med opne hender, med merke av naglar og spyd, av ofrande kjærleik!

Ei tid for å nøle, men og ei tid for å vedkjenne, om Jesus frå Nazaret: -“Min Herre og min Gud.

Den er kristen som bryt seg gjennom sin eigen tvil og seier dette!

SIGNINGSFERD!

For ein dag og for ei reise! Starta togturen frå Oslo S kl 0807. Ut-rulla løpar av godver, mørkegrøne barskogar og ljosegrøne lauvskogar, irrgrøne enger og åkrar, tindrande ljos over Mjøsa, Gudbrandsdalen, kongedal i kongeprakt; Romsdalen, gotisk svimlande, så fjordlandet ved Åndalsnes og ved Storfjorden etter eit lyft over Trollstigen og ned Valldalen! Ferja, opp på dekk – meir snø i fjella rundt fjorden enn vanleg for årstida, ser eg. Sjølukta her eg har plassert meg på kaikanten på Stranda for å melde dette… Vakrare kunne det aldri ha vore!

Etter å ha fylgt landjorda på skinner og vegar frå Roma, via Milano, til Lyon, opp til Strasbourg og Tyskland opp på langs, over Øresund og opp opp opp i Vika! Gled meg til i morgon, då skal eg utover til Ytre Søre Sunnmøre. Når eg kjem tilbake derfrå, er det rett opp i fjellet! God willing. Konge i mitt rike! Eller rett og slett berre ei barnsleg glede over endeleg å vere HER!

HEIME!

Bussturen oppover Sverige var komfortabel - no også med trådlaust nett på Säfflebussen! Rask runde innom klosteret frå i går ettermiddag til i morgon tidleg. Treffe brørne og nokre andre, feire messa og tidebønene - på norsk!, ordne praktiske saker, rydde på cella, pakke sekken. Han står klar borte ved køya no. Gamal speidar, kan det der. Mac-en skal med, soveposen (eg har av den solide typen som ein kan liggje ute i ) skal eg ta i handa, fjellskoene skal få dingle på utsida. Alt klart. Toget opp Gudbrandsdalen, ned Romsdalen, i Åndalsnes blir eg henta; Trollstigen opp og Valldalen ned, ut langs Storfjorden, over med ferja (”ferja” - det er eit ord som må uttalast langsamt og drøymande av ein utflytta vestlending) og så er eg på Stranda. Base 1.

Reknar med å måtte slacke ned bloggen litt i juli-modus. Vanskeleg å taste i Sunnmørsalpane. Men ein veit aldri. Go’ natt (til dei som les i kveld; Go’ dag til dei andre..)!

Go’ morron, Sverige!

No er eg nemleg her, tysdags morgon, på min odyssé heim- og nordover. Her, i Malmø, har eg overnatta hos ein famile eg kjenner; polsk-svenske katolikkar, Pawel og Justyna og dei to små jentene deira. Togreisa frå Hamburg var vakker, over det nordtyske slettelandet som bylgjar litt meir når det nærmar seg Austersjøen, forbi Lübeck og til ferjehamna Puttgarden. Eit lite trekvarters cruise over til Rødby, i sol og vind - og så var eg i Skandinavia! Innover Lolland og Falster til Køpenhamn. Raskt togskifte, over Øresund og til Malmø, gamalt dansk land.

Om ein time går eg på Säfflebussen og siste etappe er opne. Oslo i kveld og i morgon. Torsdag til Sunnmøre.

AUF WIEDERSEHEN, HAMBURG!

For no er det på tide å finne toget til Køpenhamn, det går om ein halvtime. Eg har gått meg ein tur, kjøpt meg to Brötchen og ein grilla fiskebit i ein butikk; innteke ved Alster (innsjæen som går inn i sentrum) i eit trappetrin. Dårleg med benker her (tenkjer på tyskgramatikken: die Axt, die Äxte; die Bank, die Bänke u s w). Innom Hauptkirche St Petri; mellomaldersk, no evangelisk: ribba og kvitmåla (ei 70-talsrestaurering, tippar eg); mange av dei gamle bileta var hekta opp på veggane litt her og der. Men: Midt på eine langveggen står dei ein kopi (trur eg) av ein gamal Maria- statue (stor!) og der var det blomar og ljos! Og folk. Pendlane svingar, tru kjem tilbake…

På gata vart eg stogga av eit TV-team, dominikanar med blå Bergan-ryggsekk er eit bra scoop :), og dei hadde tydlegvis gåande ei utspørjing om ferievanar: -Praktisererer du frå-divan-til divan-ferie? Bur du billeg hos vener? Eg sa som, sant var, at i min bransje blir det i alle fall noko som liknar, vi satsar på det gjestfrie, både i kloster og elles, ta det som det kjem, eit ope liv. Sa eg. Både kameramannen og intervjudama smilte og var glade!

No må eg skunde meg til Hauptbahnhof. Her går toga presis også..

Så

“WENN JEMAND EINE REISE TUT…

dann kann er was erzählen”.. Seier det slik i dag, sidan eg er komen til Hamburg. På ein litt modernistisk benk på Gertrudenkirchhof, ikkje langt frå Hauptbahnhof. Kom inn med natt-toget frå Offenburg for ein times tid sidan. Sov godt, i Sitzwagen. Som sagt; orden på sakene i Deutsche Bahn; presis på minuttet kom vi til stasjonenen her. Vidare klokka 1328 (litt vetettid på rimlege Internett-billetar), til Køpenhamn.

I går kom eg altså til Strasbourg - men måtte leggje om planane; vanskeleg å plassere bagasjen på stasjonen og den stor baggen med bøkene mm var for tung å drasse fram og tilbake til klosteret (der eg var novise i si tid). Så eg tok neste tog rett over grensa til Offenburg der natt-toget skulle ta meg på seinare. Ein triveleg liten by, som visst nok var ein tysk fristad (som Hamburg) i tidlegare tider. Jarnvegutbyggjing på slutten av 1800-talet gjorde at folketalet eksploderte. No er jarnvegsysystemet rasjonalisert så byen er blitt ein ganske søvning stasjonsby (med litt høgskular etc) i Baden Wûrtemberg. Bak oss: Schwarzwalds mørke skogåsar; bortanfor, på den andre sida av Rihnen og den breie, alsassiske (elsassiske, på tysk) sletta, ligg det låge fjellmassivet “Les Voges”, også skogkledd - med gamle borger og kloster. Ein gong, i novisiatet, gjekk eg i solsteik og til fots over sletta, med maisåkrar og vinmarker og landsbyar med ei svær kyrkje i sentrum - opp til den gamle heilagstaden Mont St Odile…

Men no (i går): i Offenburg. Ser to store kyrkjetårn og tenkjer at eg skal gå dit og sjå om det er kveldsmesse, sidan eg miste messa i Strasbourg. På vegen dit passerte eg den evangeliske kyrkja. Stengt. Så kom eg forbi den gamle bykyrkja; Heiligen Kreuz, frå 16-1700-talet. Svært vakker, moderat barokk. Open. Utanfor fann eg informasjon som synte meg at kveldsmessa ikkje er her, men i den “nye” soknekyrkja Dreifaltigkeitkirche, den med dei to tårna. Eg går dit og får sett byen og på vegen. Klassisk tysk (eller rett og slett: europeisk-) småby, med torg, rådhus, eit mellomaldersk hospital (St Andreas!), kroer og kafear - og kyrkjer. “Dreifaltigkeitkircche” er stor, frå 1908, vakker utsmykka. Det er ope, ein time til messa. Litt folk ut og inn; og ei eldre kvinne helsar på meg og blir glad over å treffe ein norsk dominikanar på farten. Eg seier at eg gjerne vil konselebrere i messa - og ho tilkallar kyrkjetenaren som presenterer meg for kapellanen, p Christian, i sakristiet. Før eg veit ordet av det, togar vi inn, med fire små ministrantar, med orgelspel så ein skulle tru ein var i luthersk kyrkje, med tyske koralar og det heile! Så feirar vi Peter og Paulus (deira fest, den 29. juni, som kjent). Rart å stå der; til altaret, rett frå toget, på ein plass eg aldri har vore før. Dette er Kyrkja.

Etterpå inviterer den eldre dama meg med; fyrst innom ein MacDonald og eit par hamburgarar, så til eit slags ope eldresenter, like ved den gamle kyrkja (drive av det katolske Caritas) - der bur ho. Det synte seg at huset også vender mot torget - som no var blitt sprengfullt av folk, mange tusen tyske fotballpatriotar, med gul-svart-raude flagg både måla på kjakane og viftande i lufta. Her er det nemleg storskjermframsyning av Tyskland- Spania-kampen - med orkesterplass i andre etasje på eldresenteret! Der traff eg også ein pensjonert katolsk sokneprest som heia ivrig på Tyskland, utan at det hjalp, for Spania vann, som kjent. Massane tok det tålegt bra og alt såg ut til å ende godt, skjønt litt vemodig. Han velsigna meg før eg gjekk til stasjonen, i 23-tida.

Den eldre kvinna, Frau X, fortalde meg mykje om kyrkjelivet i bispedømet Freiburg (im Breisgau), om masse folk i Freibürger Münster (domkyrkja der; Freiburg ligg nokre mil lenger sør) tidlegare i dag, den årlege (ellr noko slikt) “kyrkjedagen”, med messe, føredrag, samtalegrupper, ungdomssamlingar osv. Og ho fortalde om bønegrupper i Karlsruhe; vanlege menneske som har fått ein ny glød både i bøn og i tru. Ting skjer i Tyskland.

No skal eg sjå meg litt rundt her i Hansa-byen; så nært, i grunn, for ein nordmann og ein tidlegare Bergens-buar. Nordsjøkulturen. Kjenner at eg er lenger nord. Friskare luft, meir drift i skyene. Nydleg. “Nord-vegen” opnar seg.

PS Liten korreksjon til gårsdagens “carpe diem”: Togreisa frå Lyon går berre så vidt opp i Bourgogne, i staden går ho nok så raskt opp i Franche-Comté; eit vakkert landskap i utkanten av Jura-fjella, mot den sveitsiske grensa. Eg blanda litt saman med bilvegen som går opp til Macon, Baume og Dijon.

FRÅ LYON WITH LOVE

Sit utanfor stasjonen “Part Dieu” i Lyon… Dagane her saman med mine medbrør er ferdige, no går toget mitt vidare til Strasbourg. Folkelivet utnfor ein storbystasjon er mangfaldig; sigøynarmusikk og ein einsam kar som plukkar opp ein brukt sneip; redda morgonrøyken i dag også.Det er jo sundag. Folk kjem bort og slår av ein prat…

Eigentleg er billetten min frå den andre stasjonen, Perrache, men den ligg lenger unna og det er bale å kome seg dit med den tunge baggen, bøker og ymse; eg har vore i Roma nesten eit halvår og då blir det litt meir å drasse på. Men i fylgje infotavla i stasjonshallen skal toget stoppe her også, så eg satsar på det. Det blir ein fin togtur, med vidaugsplass, på toget oppgjenniom Bourgogne, forbi Besancon, Belfort, Mulhouse, Colmar til Strasbourg. Vel framme, skal eg gå til klosteret vårt der og delta i sundagsmessa på kvelden, så over til Offenburg på den andre sida av grensa, som er Rihnen, og på natt-toget til Hamburg. Billettane er rimlegare viss du reiser frå Offenburg og ikkje frå Strasbourg. Orden på sakene i Deutsche Bahn!

Vel, eg skal fortelje litt til frå dominikanarmøtet her i Lyon, men det må bli seinare. No må eg passe på å nå toget. Det går alltid eit tog, men ikkje som eg har billett til.. Lyon; À Dieu!

LYON - OG ST IRENEUS

Strålande dag her i Lyon – og ein ny steme- og samtaledag for brørne. No har vi nettopp feira Laudes (morgonsongen) og messa for denne dagen, som er festdagen for den hl Ireneus av Lyon, biskop og martyr. Han er faktisk vernehelgen for dei den franske dominikanarprovinsen, og dominikanarane sitt særlerg kall er jo å undervise om trua og også å preike contra haeresis, mot vranglærararne.

Lyon er, som sagt, ein kristen ”kjerneplass”. Her har Trua vore heilt sidan den fyrste tida. Ireneus sjølv hadde motteteke trua frå biskop Polykarp av Smyrna – som var opplært av apostelen Johannes, den læresveine Jesus elska. Så nært er vi altså den kristne trua sitt rotsystem her. Og det er trua som bind saman. Her er brør frå Irak og Egypt, frå Litauen og Afrika. Ved frukosten prata eg med ein afrikansk bror; og dei har så mange kall at dei må seie nei til eit stort tal ungdomar som gjerne ville blitt dominikanarar. Ein må ha kapasitet til opplæring og undervising i klosterliv og teologi. Markane er kvite…

Ein av dei unge, franske brørne er av polsk-jødisk familie. Mormora hans greidde å røme frå Polen, men resten av slekta blei utsletta konsentrasjonsleirane.

Kristus, som vi nettopp har feira og motteteke i messa, i evkaristien, bind samane allle desse ulike lagnadene. Det er løyndomen. Over altaret i kyrkja her heng eit ikon-krusifiks med den lidande og sigrande Kristus; nederst står det: A og O, Alfa og Omega. Dei siste dagane har denne tanken ”gått inn” hos meg: Han er Alfa og Omega, det er det namnet han vil eg særleg skal bruke no. Den fyrste og Den siste, Opphavet og Enden; grunnen for livet og for verda, målet med alt som er. Han har gjennomgått alt, prøvd alt; han toler alt – han skal ikkje tape.

ROMA, MILANO - LYON!

Eg er komen til Lyon. I går gjekk det raskt med toget oppover det italienske ”støvleskafte”, gjennom Appeninane og ut på den vide Posletta. I Milano var det togskifte; ein enorm stasjonsbygning, i ei blanding av jugendstil og eit slags nyfascismen; ein verkeleg jarnnvegskatedral. Eg stakk innom kapellet som var let tilgjengeleg – med messetider og med folk som var innom og ba undervegs. På den eine veggen: eit bilete av dei reisande sin vernehelgen, St Kristoffer (Christoforos = Kristusberaren); han som etter forteljinga bar Jesusbarnet på skuldrane over ei elv. På den andre veggen, ein inskripsjon: -Lat dykk forlike med Gud! ( 2 Kor 5)

Vi kom til Torino, og så barst det opp Alpane; nydeleg å sjå vaksne tre; furer, bjørker, høg lauvskog. Elva i dalboten var grå av sand i strie straumar. Hugsar det same frå ein sommar eg var i eit lite kloster på den andre sida, i Boscodon; fjellet er laust her og vert lett vaska ut. På den franske sida kom vi etterkvart til ”hovudstaden” for det franske alpindistriket Savoy; Chambery. Svært vakkert; eit slags Voss i kjempeformat. På baksida av fjellmassiva her, ligg det kjende eremittklosteret La Grande Chartreuse. Kartusianarmunkane sitt moderkloster.

Så ned på nye slettar, men meir bylgjande og grøne enn Posletta. Solnedgang over Rohn-landet. Eg gjekk av på stasjonen ved flyplassen og tok buss inn til Lyon sentrum. Omsider kom eg meg til dominikanarklosteret Saint Nom de Jesus (Jesu heilage Namn); eit vakkert, klassisk klosteranlegg frå ordenen sin ny grunnleggjing etter Revolusjonen, godt ut på 1800-talet. Eg fekk gjesterom i eit leigekompleks som kommuniteten har like inn til klosteret. Heilt Ok.

I dag, fredag, kom fr Haavar og fr Per Erik ned frå Lille, dei er våre to norske studentbrør der – og vi hadde ein triveleg tur på byen; over dei to elvane som møtest i Lyon, inn i gamlebyen og til den vakre katedralen. Lyon er faktisk setet for le Primat des Gaulles – primas for den franske katolske kyrkja residerer her. Lyon er ein by med djupe katolske røter heilt frå oldtida. Det var ein viktig romersk by i provinsen Gallia, og her var kyrkjefaderen Ireneus biskop; han som skreiv skriftet ”Mot heretikarane”; i dette tilfellet: gnostikarane, som ikkje ville vite av det kroppslege i Jesu liv og gjerning; og dermed går frelsa i vasken, sa Ireneus. For ” berre det han (Kristus) har teke på seg, kan han frelse”. Inkarnasjonen, forsoninga, oppstoda, sakramenta – alt dette stod på spel.

Det er også Irenus som har sagt (og Grundtvig siterer han): ”Menneske fyrst, kristen så”.

Lyon er altså ikkje kvar som helst. Eg blir her til sundags morgon.