UTOVER
Ferjene på Møre har ikkje berre svele og kaffi, men også trådlaust nett! På veg frå Stranda til Herøy, via Ålesund og Hareid. Eit fantastisk ver, gjennom noko av det vakraste på Sunnmøre, ruta frå Stranda til Sykkylven! Vonar veret held seg til neste vike, då blir det topp-turar!
I kveld er det seminar i Ytre Herøy kyrkje, i smb med Herøyspela. Foredrag. Ciao!
THOMAS APOSTEL
Hans fest er det i dag. Tvilaren blir han kalla. Men eg vil kalle han Den truande. Det er ei tid for å tvile, men også ei for å tru. Ei tid for å virre rundt åleine og tru at det er løysinga, men også ei tid for å samle seg med dei andre på den fyrste dagen i vika, når Den Oppstande er der med opne hender, med merke av naglar og spyd, av ofrande kjærleik!
Ei tid for å nøle, men og ei tid for å vedkjenne, om Jesus frå Nazaret: -“Min Herre og min Gud.
Den er kristen som bryt seg gjennom sin eigen tvil og seier dette!
HEIME!
Bussturen oppover Sverige var komfortabel - no også med trådlaust nett på Säfflebussen! Rask runde innom klosteret frå i går ettermiddag til i morgon tidleg. Treffe brørne og nokre andre, feire messa og tidebønene - på norsk!, ordne praktiske saker, rydde på cella, pakke sekken. Han står klar borte ved køya no. Gamal speidar, kan det der. Mac-en skal med, soveposen (eg har av den solide typen som ein kan liggje ute i ) skal eg ta i handa, fjellskoene skal få dingle på utsida. Alt klart. Toget opp Gudbrandsdalen, ned Romsdalen, i Åndalsnes blir eg henta; Trollstigen opp og Valldalen ned, ut langs Storfjorden, over med ferja (”ferja” - det er eit ord som må uttalast langsamt og drøymande av ein utflytta vestlending) og så er eg på Stranda. Base 1.
Reknar med å måtte slacke ned bloggen litt i juli-modus. Vanskeleg å taste i Sunnmørsalpane. Men ein veit aldri. Go’ natt (til dei som les i kveld; Go’ dag til dei andre..)!
Go’ morron, Sverige!
No er eg nemleg her, tysdags morgon, på min odyssé heim- og nordover. Her, i Malmø, har eg overnatta hos ein famile eg kjenner; polsk-svenske katolikkar, Pawel og Justyna og dei to små jentene deira. Togreisa frå Hamburg var vakker, over det nordtyske slettelandet som bylgjar litt meir når det nærmar seg Austersjøen, forbi Lübeck og til ferjehamna Puttgarden. Eit lite trekvarters cruise over til Rødby, i sol og vind - og så var eg i Skandinavia! Innover Lolland og Falster til Køpenhamn. Raskt togskifte, over Øresund og til Malmø, gamalt dansk land.
Om ein time går eg på Säfflebussen og siste etappe er opne. Oslo i kveld og i morgon. Torsdag til Sunnmøre.
AUF WIEDERSEHEN, HAMBURG!
For no er det på tide å finne toget til Køpenhamn, det går om ein halvtime. Eg har gått meg ein tur, kjøpt meg to Brötchen og ein grilla fiskebit i ein butikk; innteke ved Alster (innsjæen som går inn i sentrum) i eit trappetrin. Dårleg med benker her (tenkjer på tyskgramatikken: die Axt, die Äxte; die Bank, die Bänke u s w). Innom Hauptkirche St Petri; mellomaldersk, no evangelisk: ribba og kvitmåla (ei 70-talsrestaurering, tippar eg); mange av dei gamle bileta var hekta opp på veggane litt her og der. Men: Midt på eine langveggen står dei ein kopi (trur eg) av ein gamal Maria- statue (stor!) og der var det blomar og ljos! Og folk. Pendlane svingar, tru kjem tilbake…
På gata vart eg stogga av eit TV-team, dominikanar med blå Bergan-ryggsekk er eit bra scoop :), og dei hadde tydlegvis gåande ei utspørjing om ferievanar: -Praktisererer du frå-divan-til divan-ferie? Bur du billeg hos vener? Eg sa som, sant var, at i min bransje blir det i alle fall noko som liknar, vi satsar på det gjestfrie, både i kloster og elles, ta det som det kjem, eit ope liv. Sa eg. Både kameramannen og intervjudama smilte og var glade!
No må eg skunde meg til Hauptbahnhof. Her går toga presis også..
Så
LYON - OG ST IRENEUS
Strålande dag her i Lyon – og ein ny steme- og samtaledag for brørne. No har vi nettopp feira Laudes (morgonsongen) og messa for denne dagen, som er festdagen for den hl Ireneus av Lyon, biskop og martyr. Han er faktisk vernehelgen for dei den franske dominikanarprovinsen, og dominikanarane sitt særlerg kall er jo å undervise om trua og også å preike contra haeresis, mot vranglærararne.
Lyon er, som sagt, ein kristen ”kjerneplass”. Her har Trua vore heilt sidan den fyrste tida. Ireneus sjølv hadde motteteke trua frå biskop Polykarp av Smyrna – som var opplært av apostelen Johannes, den læresveine Jesus elska. Så nært er vi altså den kristne trua sitt rotsystem her. Og det er trua som bind saman. Her er brør frå Irak og Egypt, frå Litauen og Afrika. Ved frukosten prata eg med ein afrikansk bror; og dei har så mange kall at dei må seie nei til eit stort tal ungdomar som gjerne ville blitt dominikanarar. Ein må ha kapasitet til opplæring og undervising i klosterliv og teologi. Markane er kvite…
Ein av dei unge, franske brørne er av polsk-jødisk familie. Mormora hans greidde å røme frå Polen, men resten av slekta blei utsletta konsentrasjonsleirane.
Kristus, som vi nettopp har feira og motteteke i messa, i evkaristien, bind samane allle desse ulike lagnadene. Det er løyndomen. Over altaret i kyrkja her heng eit ikon-krusifiks med den lidande og sigrande Kristus; nederst står det: A og O, Alfa og Omega. Dei siste dagane har denne tanken ”gått inn” hos meg: Han er Alfa og Omega, det er det namnet han vil eg særleg skal bruke no. Den fyrste og Den siste, Opphavet og Enden; grunnen for livet og for verda, målet med alt som er. Han har gjennomgått alt, prøvd alt; han toler alt – han skal ikkje tape.
HØGTIDA FOR JOHANNES DØYPAR, Responsorium, Magnificat (vesper II)
” Parate vias Domini/Rectas facite semitas eius!”
(Rydd veg for Herren/ Gjer hans stigar rette!)
Johannes Døypar er ein av dei som ruvar mest i den heilage historia. Vi har feira hans høgtid i dag, innleia med vesper i går – og etter gamalt feira også med vigilie, med vake. Difor ”Jonsvake”, eller Jonsok. Men det er det nok få som tenkjer på i dagens Noreg..
Jesus, slektningen hans, sa om han at han er den største som er fødd av kvinner. Det må ein kunne kalle helgenkåring. Han var ein asket, munkane reknar han for ein av sine fyrste fedre saman med profeten Elia, som han var ein slags arvtakar av. Eit radikalt liv, eit engasjert liv, eit alvorleg liv – men også fyllt av den dirrande gleda vi kan høyre i røysta hans når han kallar seg ”Brudgomens ven”, eller når han seier: ”Han skal veksa, eg skal minka!”, og kanskje aller mest når han uttalar dei djupaste orda om Messias, dei som presten uttalar når han lyfter fram den innvigde hostien (over kalken, i den dominikanske ritusen): ”Ecce Agnus Dei...Sjå Guds Lam! Sjå han som tek bort heimsens synder!”, orda som vert til song – den inderlegaste av alle – under nattverdmåltidet, medan brødet vert brote og delt ut: ”Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis!”, -Å, Guds Lam, du som tek bort heimsens synder, miskunn deg over oss!”.
Johannes Døypar hadde det kallsmedvitet som kjenneteiknar alle dei store profetane. Difor les kyrkja også teksten om kallet åt Jeremia i Matutinen (Leseofficiet), Jer 1. Også Jeremia var ein modig og lidande profet, tru mot kallet sitt: ”Før eg forma deg i mors liv, kjende eg deg, og før du vart fødd, helga eg deg; til profet for folka sette eg deg… Spenn beltet om livet og stå fram og tal til dei alt det eg byd deg! Ver ikkje redd dei!” (v 5 og 17).
Gud reiser opp slike folk når han vil. Då må vi forhalde oss til dei. Når Gud talar. Når Gud kjem på nært hald. Når røysta ropar i ørkenen. Når vegane vert rydda. Når ”small talk”-tida er ute. Når Gud vert for sterk.
Det kjem.
OM AT DET LAKKAR OG LID MED ROMAOPPHALDET
OG OM AT BLOGGLESARANE MÅ FYLGJE MED PÅ KOMMENATARNE
Ja, no er det like før eg forlet Den ævelege staden; komande torsdagsmorgon set eg meg, om Gud vil, på toget til Lyon for å vere der som ein av dei norske utsendingae til Provinsdagane for den franske dominikanarprovinsen. Meir om det. Sundag går ferda vidare, stadig med tog, via Strasbourg, Hamburg, Køpenhamn/Malmø til Oslo. Etter eit par dagar i Oslo, drar eg til Sunnmøre og blir der i Juli. Meir om alt dette også.
No kan eg seie som gamle Simeon: Nunc dimmitis.. - No let du meg fare… Har trykt opp avhandlinga for det kanoniske lisensiatet (som eg måtte skrive for å halde fram med doktorarbeidet, har avslutta doktorandseminaret og fire andre kurs. Men altså: har skrive ei avhandling på 76 sider(engelsk), leverer henne på måndag. Bra å ha gjort jobben. Blir fint å reise no…
Stadig litt Roma- og sommarmodus på bloggen; men tinga blir sagt på kommentarplass; sjå særleg (stadig) ‘notabene’ (det med 37 kommentarar)…
Det er fløyelsmørk sommarkveld i Roma. Tretti grader har det vore i dag, minst. Så her er det shorts-vêr døgnet rundt , for den som ikkje går i si ullkutte, som eg. Luftig, eigentleg. Som eg seier: det er ein grunn for at sauene går i ull både sommar og vinter. Rett nok blir det klipte, men det er eit menneskepåfunn. Elles slit dei ulla av seg og får ny etterkvart. Passar meg bra.
LES KOMMENTARANE,
for det eg har på hjarta i kveld står der, særleg til “discursus” 5. juni (Telogi I); ein liten diskusjon om konservatisme /Høgre/ og kristendom, som à propos til Newman, Coleridge, Burke mm. Det er jo denslags eg held på med for tida. Som går fort mot heimtur.
Fredag, vike II, sal 116 (vesper)
”Ambulabo coram Deo, in regione vivorum”
(”Eg får ferdast for Herrens åsyn, i landet åt dei levande”, v 9)
Klosteret ”SS. Domenico e Sisto”, her ved Angelicum-universitetet er eit klassisk, vestleg anlegg med ein indre klostergang rundt ein open plass med brunn eller fontene i midten. Klostergangen, med sine vakre søyler, vert tradisjonelt kalla ambulatoriet; staden for å forflytte seg, romet til å vandre i - eller til å ta joggeturen i i grisotta, gjerne med nokre rundar ut i klosterhagen, slik pater N gjer det fordi det er for tungvint for han å stresse seg avgarde til parkar i nærleiken. Romet til å ferdast i, til å leve i.
Dette gjer noko med den som lever i klosteret. Ein norsk student på jesuittane sitt universitet lenger bort i gatene, Gregoriana, sa til meg ein dag ho var innom hos oss: Det er ei anna stemning her; det pregar teologien. Noko av den monastiske atmosfæren sig inn i måten å arbeide med teologi på. Ein vandrar, ein vender tilbake, ein ser røyndomen i glimt, broten av bogar og søyler. Ein høyrer vatnet si rolege sildring i fontenen. Og alt dette er eit bilete på resten av det klosterforma livet: pulsen, tidebønene, dei felles måltida.
Sjølv om dagane har nok av arbeid, skiftingar, avbrot, distraksjonar – du vert likevel henta tilbake, dersom du let deg hente. Du ’ambulerer’, du er her, coram Deo; for Guds åsyn. Døden strekkjer skuggearmar ut etter deg, kvar dag er ein risiko, ”Det store spelet om Einkvar”. Men eg er her i Guds ambulatorium, eg ferdast for hans åsyn, eg er endå i landet åt dei levande. Det er der du ikkje berre eksisterer, men trur, vonar og elskar. På plass.
