officium…

Onsdag 14.mai, den hl Mattias apostel, frå 2. Lesing (matutin)

”In diebus illis surgens Petrus in medio dicipuli”
(”I dei dagane reiste Peter seg midt mellom brørne”)

Sitatet er henta frå Apostelgjerningane 1, 15-26, der det står om valet av ein ny apostel i staden for Judas Iskariot. Det innleier den preika som utgjer den andre lange lesinga i matutinen. Ei preike av Den hl Johannes Krysostomos (’Gullmunn’) – så kalla fordi han var så ein så god predikant; erkebiskop i Konstantinopel, ein av dei store kyrkjefedrene.

Her talar han om Peter: ”primus in choro, primus semper sermonem orditur”; ”fyrst i koret av apostlar, fyrst til å ta ordet”. Peter som ”ordføraren” og leiaren for apostelkollegiet. Katolske kristne ser alt her ”Peters-tenesta”, slik paven, biskopen av Roma, stadig ivaretek henne.

Men festen for Mattias apostel syner også ei anna side ved kyrkja som eit ordna samfunn: Apostlane utgjorde eit kollegium, ein institusjon. Dei var utvalde av Kristus, men nettopp til ei ordning som var føresagd i Skrifta: ”Lat ein annan få tilsynsembetet hans” (v 20, jfr Sal 109, 8). Det greske ordet som er nytta her er: episkopé, slik det endå kling i tittelen ’biskop’. Apostlane er dei fyrste biskopane; dei har eit embete, både kvar for seg, som vitne om Kristus, og som kollegium. Som det gamle Israel var bygd på dei tolv patriarkane, er kyrkja bygd på dei tolv apostlane; på ”grunnvollen åt apostlane og profetane” (Efes 2,20).

Før valet, bed forsamlinga at Gud, gjennom valet åt kyrkja , må syne dei kven han har valt! Valet skjer ved loddkasting! Kanskje ein idé ved langdryge bispeval? Det er den felles bøna som er det ”demokratiske” momentet: Alle bed. Gud svarar.

Vi ser at den tidlege kyrkja var både ”karismatisk” og ”institusjonell”. Ho har både ”ånd, sjel og kropp”. Som oss. Som Kristus; for ho er hans levande lekam i verda.